+48 32 479 10 50

Projekt ustawy o ochronie danych osobowych

11 kwietnia 2018 r. do I czytania na posiedzeniu Sejmu skierowano rządowy projekt ustawy o ochronie danych osobowych przygotowany przez Ministerstwo Cyfryzacji (projekt wpłynął do Sejmu w dniu 05 kwietnia 2018 r. – druk nr 2410).

Nadzwyczajne tempo prac spowodowane jest koniecznością wdrożenia do krajowego porządku prawnego postanowień ogólnego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (RODO). Mimo bezpośredniej skuteczności rozporządzenia pociągnie ono za sobą konieczność rozpoczęcia prac legislacyjnych nad szeregiem ustaw tak, aby w pełni dostosować polski system prawny do nowych regulacji (wchodzących w życie już w dniu 25 maja 2018 r.).

Najistotniejsze zmiany obejmą m.in.:

  • ustanowienie nowego, niezależnego organu właściwego w sprawie ochrony danych osobowych (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych);
  • postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych,
  • wyznaczanie inspektora ochrony danych.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO) zastąpi obecnego Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Niezależny organ powoływany będzie przez Sejm za zgodą Senatu, a możliwość jego odwołania została ograniczona do wyjątkowych przypadków. Prezes uzyska szereg kompetencji wzmacniających jego autonomiczny charakter, takich jak możliwość kierowania wystąpień zmierzających do zapewnienia skutecznej ochrony danych osobowych, wniosków o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo o wydanie bądź zmianę aktów prawnych w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych czy wydawania rekomendacji w zakresie sposobów zabezpieczania danych osobowych. Organem opiniodawczo-doradczym Prezesa będzie Rada do Spraw Ochrony Danych Osobowych. Ponadto PUODO zyska możliwość korzystania z pomocy funkcjonariuszy innych organów kontroli państwowej lub policji w trakcie przeprowadzanej kontroli (zgodnie z projektem kontrola taka nie będzie mogła trwać dłużej niż 30 dni od dnia od dnia okazania kontrolowanemu lub innej osobie wskazanej w przepisach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli).

Postępowanie w sprawach o naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, dotychczas dwuinstancyjne, zgodnie z projektowanymi zmianami ma zostać ograniczone do jednej instancji. Jak podkreśla Ministerstwo Cyfryzacji dzięki temu rozwiązaniu obywatel będzie miał możliwość szybszego uzyskania sądowej ochrony swoich praw[1]. Od 25 maja 2018 r. każdy obywatel zyska również prawo do „bycia zapomnianym”, które wiąże się z usunięciem danych z określonych baz czy rejestrów.

Ponadto projekt szczegółowo reguluje tryb zawiadamiania o wyznaczeniu inspektora ochrony danych. Administratorzy i podmioty przetwarzające określone w art. 37 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2016/679 (RODO), tejże gdy:

  • główna działalność administratora lub podmiotu przetwarzającego polega na operacjach przetwarzania, które ze względu na swój charakter, zakres lub cele wymagają regularnego
    i systematycznego monitorowania osób, których dane dotyczą, na dużą skalę; lub
  • główna działalność administratora lub podmiotu przetwarzającego polega na przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 RODO [pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz dane genetyczne, danych biometryczne przetwarzane w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub dane dotyczące zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby] oraz danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i naruszeń prawa, o czym mowa w art. 10 RODO [przetwarzanie danych osobowych dotyczących wyroków skazujących i naruszeń prawa];

oraz organy i podmioty publiczne (art. 9 projektu) takie jak:

  • jednostki sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
    o finansach publicznych;
  • instytuty badawcze, o których mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158, 1452 i 2201);
  • Narodowy Bank Polski;

obowiązane są do wyznaczenia inspektora i zawiadomienia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o tym fakcie w terminie 14 dni od dnia wyznaczenia wskazując imię, nazwisko, adres poczty elektronicznej lub numer telefonu inspektora.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu[2] w związku z bezpośrednim stosowaniem rozporządzenia unijnego (RODO) konieczne stało się kompleksowe opracowanie zupełnie nowej regulacji w zakresie ochrony danych osobowych, która odpowiadałaby przepisom i standardom ochrony danych osobowych przyjętym na poziomie UE. Przewiduje się, że ustawa wejdzie w życie z dniem 25 maja 2018 r. i pociągnie za sobą utratę mocy obowiązującej  obecnej ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138).

Dostosowanie przepisów wewnętrznych przedsiębiorstw do nowych regulacji wiąże się z szeregiem nowych obowiązków oraz koniecznością wdrążenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych przez  wszystkie podmioty, które zbierają i przetwarzają dane osobowe. Co istotne RODO przewiduje wysokie kary administracyjne (do 20 000 000,00 €) w przypadku naruszenia postanowień rozporządzenia.

Jeżeli potrzebujesz profesjonalnego doradztwa w zakresie zagadnień związanych z ochroną danych osobowych nasz zespół ekspercki  wskaże Ci możliwe rozwiązania oraz zapewni kompleksowe doradztwo w zakresie dostosowania wewnętrznych przepisów do nowych regulacji.

[1] https://www.gov.pl/cyfryzacja/dane-osobowe-obywateli-beda-lepiej-chronione

[2] Uzasadnienie i projekt ustawy dostępne są na stronie internetowej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej pod adresem http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2410.

 

Co z opodatkowaniem kryptowalut?

Digitising money, it’s about monetising data – trend cyfryzacji pieniędzy i monetyzacji danych zatacza coraz szersze kręgi, nie omijając także Polski. Obrót kryptowalutami (zwanymi także walutami cyfrowymi, wirtualnymi), w szczególności Bitcoinem, stanowiącym najpopularniejsze zastosowanie technologii Blockchain, budzi coraz większe kontrowersje z uwagi na brak jednoznacznej kwalifikacji prawnej w polskim ustawodawstwie.

Jedyną definicję legalną usytuowano bowiem w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 r., gdzie wskazuje się, że przez walutę wirtualną rozumie się cyfrowe odwzorowanie wartości, co nie rozwiązuje jednak problemu określenia charakteru prawnego kryptowalut. Niewiadoma w przedmiocie statusu prawnego pociąga zaś za sobą niepewność w kwestii opodatkowania obrotu.

Ministerstwo Finansów, w odpowiedzi na kumulujące się wątpliwości, dnia 4 kwietnia 2018 r. opublikowało oficjalne stanowisko[1] w przedmiocie skutków podatkowych obrotu kryptowalutami, jakie powstają na tle PIT, VAT i PCC. Wśród uczestników rynku walut wirtualnych zawrzało.

PIT

MF wskazało, że w rocznym zeznaniu PIT należy wykazać przychody ze sprzedaży lub zamiany kryptowalut, takich jak m.in. bitcoin, litecoin i ether.

Obrót kryptowalutami generuje przychód m.in. w przypadku:

  • sprzedaży kryptowaluty [zamiany kryptowaluty na walutę tradycyjną, np. złotówki (PLN), euro (EUR), dolara amerykańskiego (USD)];
  • zamiany kryptowaluty na inną kryptowalutę, na towar lub na usługę. Zamianę kryptowaluty należy traktować jako formę jej odpłatnego zbycia, analogicznie jak zamianę jakichkolwiek innych praw majątkowych, np. wierzytelności.

Problematyczny jest moment powstania przychodu. Na tle obecnej interpretacji rozpoznanie przychodu i zapłata podatku nastąpić powinna w momencie zamiany jednej kryptowaluty na drugą. Sensowniejszym rozwiązaniem wydaje się jednak opodatkowanie dopiero w chwili zamiany kryptowaluty na walutę tradycyjną, usługę czy towar, gdyż wtedy wiadomo, jaka jest wielkość przysporzenia podatnika. Przesunięcie momentu powstania przychodu pozwoliłoby zapanować nad ogromnymi wahaniami kursowymi wprowadzającymi obecnie chaos rozliczeniowy.

Dochody z obrotu kryptowalutą zakwalifikowane do:

  • praw majątkowych opodatkowane są na zasadach ogólnych według skali podatkowej (18 lub 32 %);

albo

  • pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegają łączeniu z innymi dochodami z tego źródła przychodów. Wówczas, w zależności od wyboru formy opodatkowania, dochód opodatkowany zostanie na zasadach ogólnych według skali podatkowej bądź 19% stawką podatku.

W wypadku, gdy podatnik nie wykazywał dotychczas przed organami skarbowymi dochodów z obrotu kryptowalutą, możliwe jest nałożenie na niego obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę oraz kary grzywny.

VAT

Działalność w zakresie kupna i sprzedaży kryptowalut podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług. Na gruncie ustawy o VAT pojęcie prawnego środka płatniczego obejmuje także kryptowalutę.

Zatem zarówno sprzedaż, jak wymiana kryptowaluty na walutę tradycyjną i odwrotnie, jak również wymiana jednej kryptowaluty na inną, jeżeli podlega opodatkowaniu VAT, korzysta ze zwolnienia z VAT.
Przedmiotowe stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku TSUE z dnia 22 października 2015 r. (sygn. akt C-264/14).

PCC

Kontrowersyjne jest opodatkowanie każdej transakcji sprzedaży i zamiany kryptowalut podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1% wartości rynkowej nabywanego prawa majątkowego.
Wyłączeniu podlega umowa sprzedaży lub zamiany kryptowalut objęta podatkiem VAT – w zakresie, w jakim podlega opodatkowaniu VAT lub jeżeli przynajmniej jedna ze stron czynności jest zwolniona z VAT z tytułu dokonania tej czynności.  Strony transakcji mających za przedmiot walutę cyfrową są jednak anonimowe, co po pierwsze czyni zastrzeżone wyłączenie nieweryfikowalnym, gdyż nie wiadomo czy stroną jest przedsiębiorca, po drugie uniemożliwia stwierdzenie czy  miejsce wykonywania praw majątkowych lub zawarcia umowy znajduje się w Polsce (co jest konieczne do opodatkowania PCC).

CO NA TO INWESTORZY RYNKU KRYPTOWALUT?

Wobec restrykcyjnego charakteru wytycznych przedstawionych przez MF oponują traderzy, wskazując na absurdy wynikające z zaprezentowanego modelu opodatkowania kryptowalut. Konieczność złożenia osobnej deklaracji PCC przy każdorazowej transakcji doprowadzi nie tylko do obłożenia urzędów, ale i do powstania uciążliwej dla intensywnie inwestujących perspektywy opodatkowania – faktyczna wielkość podatku dla tradera wykonującego dziennie kilkadziesiąt transakcji, korzystającego z wahań kursowych może bowiem w rezultacie osiągnąć pułap kilkuset procent wartości waluty wirtualnej będącej przedmiotem transakcji.

TO NIE KONIEC

W odpowiedzi na wzburzenie adresatów komunikatu, MF 9 kwietnia br. opublikowało następujący twitt:
Informujemy, że na stronach #MF został przedstawiony aktualny stan dot. opodat. kryptowalut wynikający z aktualnie obowiązujących ustaw podatk. Nie jest to jednak docelowy sposób opodat. tej sfery. Pracujemy nad zaproponowaniem innej bardziej dogodnej formy opodat. kryptowalut[2].

Wydaje się, że z uwagi na to, że waluty cyfrowe stanowią nieokreśloną kompozycję elementów prawnorzeczowych i prawnoobligacyjnych, a w obrocie wykazują podobieństwa z obrotem akcjami czy obligacjami, regulacje w przedmiocie opodatkowania przychodów z kryptowalut także powinny zostać określone analogicznie. Zyski kapitałowe opodatkowane są liniową 19 % stawką podatkową. Czas pokaże jednak, w którą stronę pójdzie rodzime ustawodawstwo.

GLC zapewnia kompleksowe doradztwo podatkowe i prawne w kwestii obrotu kryptowalutami – zapraszamy do kontaktu pod adresem kancelaria@glc.pl.

Źródła:

[1] https://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/wiadomosci/aktualnosci/ministerstwo-finansow2/-/asset_publisher/M1vU/content/skutki-podatkowe-obrotu-kryptowalutami-w-pit-vat-i-pcc?redirect=https%3A%2F%2Fwww.mf.gov.pl%2Fministerstwo-finansow%2Fwiadomosci%2Faktualnosci%2Fministerstwo-finansow2%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_M1vU%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-2%26p_p_col_count%3D1#p_p_id_101_INSTANCE_M1vU_, dostęp: 12.04.2018 r.
[2] https://twitter.com/MF_GOV_PL/status/983348105146982402?s=20, dostęp: 12.04.2018 r.

Copyright GLC

Strategia, realizacja, wsparcie Tomczak | Stanisławski