+48 32 479 10 50

Kto ma obowiązek wykonać badanie sprawozdania finansowego?

Zbadać sprawozdanie finansowe może każdy, jednak są jednostki, które muszą to zrobić, co wynika z art. 64 UoR. Naszych klientów najczęściej dotyczą  art. 64 ust 1 pkt 3 i r. oraz ust. 4, zgodnie z którym badaniu podlegają roczne jednostkowe oraz skonsolidowane sprawozdania finansowe, jednostek kontynuujących działalność:

  1. spółek przejmujących i nowopowstałych za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie;
  2. spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;
  3. pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
    • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 50 osób,
    • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego minimum 2 500 000 euro,
    • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy minimum 5 000 000 euro.

W jakich sytuacjach firma jest zwolniona z przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego?

Na wstępie należy przypomnieć, że badaniu podlegają jedynie te jednostki, które zamierzają kontynuować prowadzoną działalność. Gdy mowa o pozostałych jednostkach, ustawa ma na myśli każdą formę prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również jednoosobową działalność i spółkę cywilną. Nie ma tu znaczenia forma organizacyjno-prawna, a istotne jest jedynie spełnienie 2 z 3 warunków wymienionych wyżej i zamiar kontynuacji działalności.

Jeżeli w danym roku obrotowym, nastąpiło połączenie spółek, w wyniku którego jedna z nich występowała jako przejmująca lub zawiązano nową spółkę, to sprawozdanie za ten rok podlega obligatoryjnemu badaniu.

Spółka akcyjna, nie będąca w organizacji, musi obligatoryjnie poddać badaniu swoje sprawozdanie finansowe. Za wyjątkiem braku kontynuacji prowadzonej działalności, nie istnieje regulacja pozwalająca na odstąpienie od niego.

Warunek wielkości zatrudnienia, odnosi się do zatrudnienia średniorocznego, w przeliczeniu na pełne etaty. Częstym błędem jest uwzględnianie jedynie zatrudnienia na dzień bilansowy, jednak ustawa nie bez powodu posługuje się pojęciem średniej, która jest wiążąca.

Określone wyżej wartości sumy bilansowej oraz sumy przychodów należy przeliczać na złoty, według kursu średniego NBP z dnia bilansowego, a przy wyznaczaniu wartości przychodów nie uwzględnia się tych uzyskanych z pozostałej działalności operacyjnej np.: ze sprzedaży środków trwałych.

Pozostałe przypadki obligatoryjnego badania sprawozdania finansowego

Pozostałe przypadki obligatoryjnego badania, wynikające z art. 64 UoR dotyczą jednostek kontynuujących działalność:

  • banków krajowych, oddziałów instytucji kredytowych, oddziałów banków zagranicznych, zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji, głównych oddziałów i oddziałów zakładów ubezpieczeń, głównych oddziałów i oddziałów zakładów reasekuracji oraz oddziałów zagranicznych firm inwestycyjnych;
  • spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;
  • jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 2b;
  • jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
  • krajowych instytucji płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego.

Obowiązek badania sprawozdania finansowego może wynikać nie tylko z UoR, zdarza się że wynika on  z zawartej umowy kredytowej lecz wtedy badanie to uznawane jest za dobrowolne w rozumieniu UoR.

Potrzebujesz pomocy biegłego rewidenta w sprawie badania sprawozdania finansowego dla twojego przedsiębiorstwa?

Zależy ci na rzetelnie przeprowadzonym audycie, a także profesjonalnej analizie sprawozdania finansowego? Chcesz omówić z biegłym rewidentem aktualną sytuację firmy i opracować dalszy plan rozwoju przedsiębiorstwa?

Czym jest badanie sprawozdania finansowego?

Często zwracają się do nas klienci, którzy chcieliby przeprowadzić „badanie bilansu” lub „audyt przedsiębiorstwa”, mając na myśli badanie sprawozdania finansowego. Pojęcia te wbrew pozorom nie są tożsame i używając języka rachunkowości i nie można stosować ich zamiennie.

Audyt finansowy, jest usługą polegającą na sprawdzeniu funkcjonowania przedsiębiorstwa tylko w zakresie określonym w umowie lub zleceniu. Audyt kończy się wydaniem raportu obejmującego najważniejsze ustalenia oraz zalecenia, który przeznaczony jest do użytku zleceniodawcy. Użycie wyrażenia „badanie bilansu”, sugeruje z kolei, że biegły rewident skupia się wyłącznie na zbadaniu właśnie bilansu, co nie jest zgodne z prawdą.

Czym jest w takim razie badanie sprawozdania finansowego?

Ustawa o rachunkowości (dalej UoR) oraz Ustawa o Biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (dalej UoBR), nie definiują tego pojęcia, koncentrując się na określeniu dla kogo i kiedy jest ono obligatoryjne. Dlatego pytanie czym ono jest, staje się jak najbardziej zasadne. Przyjmijmy na potrzeby naszych rozważań następującą definicję. Badanie sprawozdania finansowego, to czynność rewizji finansowej, obejmująca szereg czynności i procedur, mających na celu stwierdzenie czy sporządzone sprawozdanie finansowe przedstawia rzetelnie i jasno sytuację finansową, majątkową oraz wynik finansowy jednostki.

Co ona oznacza?

W pierwszej kolejności należy pamiętać, że badanie sprawozdania finansowego to czynność rewizji finansowej.  Oznacza to, że może ona zostać wykonane wyłącznie przez biegłego rewidenta, o czym wspomina art. 2 pkt 7 UoBR, w przeciwieństwie np. do audytu, do którego wykonania nie są wymagane żadne dodatkowe uprawnienia.

Dlaczego ważne jest, że badanie wykonywane jest przez biegłego rewidenta?

Ponieważ biegły rewident, to osoba zaufania publicznego, której wiedza i umiejętności potwierdzone są egzaminem państwowym, a prawidłowość wykonania czynności rewizji nadzorowana jest przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów i Ministerstwo Finansów.

Co jest celem badania?

Celem badania, jest z kolei potwierdzenie, że wykazane w nim informacje są:

  • rzetelne, czyli zgodne ze stanem rzeczywistym, celem rachunkowości, jest odzwierciedlenie zdarzeń, które mają wpływ na sytuację majątkową i finansową jednostki, co pomimo najlepszych chęci, nie zawsze się udaje. Biegły sprawdza czy nie doszło do istotnych błędów i proponuje wprowadzenie korekt. Biegłego rewidenta można więc porównać w tym zakresie do lekarza, a jednostkę do osoby, która przyszła na badania kontrolne. Biegły bada jednostkę i stawia diagnozę, wskazując na konieczne zmiany np. w stylu życia. Wizyta u lekarza nie jest czymś przyjemnym ale warto jest ją wykonać, by być zdrowym.
  • kompletne i przejrzyste, minimalny zakres informacji, który należy ujawnić określa UoR, czasem wskutek przeoczenia, nie wszystkie dane są jednak w nim zawarte, co może skutkować odpowiedzialnością określona w art. 77 pkt 2 UoR, którą ostatecznie zawsze ponosi kierownik jednostki.

Czy obawiać się badania?

Badania sprawozdania finansowego nie należy się bać, biegły rewident nie jest urzędnikiem organu podatkowego, a wykryte przez niego nieprawidłowości nie wiążą się z karami. Biegły rewident
to partner jednostki, który współpracując z nią chce doprowadzić do tego, aby przedstawione sprawozdanie finansowe spełniało wszystkie wymagania określone w przepisach.

Rola biegłego rewidenta

Biegły rewident jest nie tylko wolnym zawodem ale także zawodem zaufania publicznego. Osoba wykonująca zawód biegłego rewidenta musi posiadać odpowiednie kwalifikacje, wiedzę oraz  nieposzlakowaną opinię.

Kim jest biegły rewident?

Zawód biegłego rewidenta jest zawodem prestiżowym, a osoby chcące go wykonywać, muszą zdać kilkanaście państwowych egzaminów oraz odbyć 2 letni staż. Audytor finansowy wydaje opinie co do kondycji przedsiębiorstwa , a tym samym prowadzi do zwiększenia wiarygodności badanych podmiotów, potwierdzając upubliczniane dane finansowe. Ma to  istotny wpływ na potwierdzenie wiarygodności podmiotów będących uczestnikami obrotu gospodarczego. Dodatkowo w wydanym stanowisku informuje o trudnej sytuacji danego podmiotu lub nawet braku możliwości kontynuowania przez niego dalszej dzielności.

Biegły rewident musi być osobą godną zaufania, cieszącą się nieposzlakowaną opinią

W końcu biegły rewident ma obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej — w tym przypadku najważniejszy jest obiektywizm, staranność w wykonywaniu powierzonych zadań oraz zachowanie tajemnicy zawodowej.

Wymogi stawiane audytorom finansowym

Aby zostać biegłym rewidentem należy skończyć studia i zdobyć wykształcenie wyższe. Biegły rewident ma obowiązek odbycia praktyk i aplikacji (kilkuletniej) w firmie, która przeprowadza audyty — celem jest zdobycie praktycznej wiedzy i doświadczenia niezbędnego do dalszej pracy. Uprawnienia zostają nadane po zdaniu końcowego  egzaminu oraz zaprzysiężeniu. Dopiero po spełnieniu wszystkich formalnych wymagań kandydat może wnioskować o wpis na listę biegłych rewidentów. Ważne jest to że biegli rewidenci są zobligowani do ciągłego doskonalenia i poszerzania swojej wiedzy.

Jakie biegły rewident ma obowiązki i uprawnienia ?

Jego podstawowym i najważniejszym zadaniem audytora jest przeprowadzanie audytów finansowych — badanie rocznych sprawozdań i weryfikowanie ich poprawności.

Obowiązkiem audytora jest dająca stosowną pewność, że poddawane weryfikacji sprawozdanie finansowe przedstawia dane zgodne z prawdą, obrazujące faktyczną sytuację majątkową i finansową przedsiębiorstwa. Sporządzenie stanowiska nieodzwierciedlającej zastanej sytuacji biegły rewident jest penalizowane, a Biegły rewident może zostać ukarany grzywną lub pozbawieniem lub ograniczenia wolności.

Choć audytor zobowiązuje się do zachowania tajemnicy, istnieją wyjątki od reguły — jeśli stwierdzi, iż popełniono przestępstwo, jego zadaniem jest powiadomienie odpowiednich organów. Biegły rewident jest zobligowany do tworzenia dokumentacji z badania, która podlega z kolei weryfikacji  przez Polską Agencję Nadzoru Audytowego (PANA)

Kogo dotyczy obowiązek przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego?

Podmioty podlegające obligatoryjnemu badaniu są wymienione w ustawie o rachunkowości. Są to między innym spółki akcyjne, ale także podmioty które przekroczyły ustawowe progi dotyczące sumy bilansowej, przychodów oraz liczby zatrudnionych pracowników.

Sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie zarządu tych podmiotów podlega obligatoryjnemu badaniu przez biegłego rewidenta. Każdy podmiot może dobrowolnie podać te dokumenty weryfikacji w celu np. uwiarygodnienia przedstawianych danych finansowych instytucjom zewnętrznym takim jak banki, firmy leasingowe. Celem weryfikacji przez biegłego rewidenta prezentowanych w sprawozdaniu finansowym  danych finansowych, zapisów księgowych, dokumentów źródłowych jest sprawdzenie czy prezentowane dane obrazują faktyczną sytuację finansową i majątkową przedsiębiorstwa.  faktycznym, obrazują sytuację danego podmiotu.

Jak przeprowadza się audyt i co jest jego rezultatem?

Pierwszym krokiem w działaniach audytora jest zapoznanie się z działalnością przedsiębiorstwa oraz zgromadzenie niezbędnej dokumentacji. Biegły rewident bierze udział w inwentaryzacji istotnych składników majątku. Dopiero po krótkiej fazie przygotowawczej przystępuje do właściwej analizy — badania sprawozdania finansowego. Jeśli nie stwierdzi żadnych nieprawidłowości, efektem jego działań będzie stanowisko biegłego rewidenta bez zastrzeżeń. Jeżeli podczas kontroli zauważy istotne nieprawidłowości, wezwie do ich skorygowania, a w przypadku celowego nie skorygowania zauważonych nieprawidłowości przez podmiot będzie zobligowany do wydania stanowiska z zastrzeżeniami opisującymi zauważone nieprawidłowości.

Wydanie negatywnego stanowiska następuje w przypadku zauważonego przez biegłego rewidenta braku możliwości kontynowania przez jednostkę dzielności gospodarczej. Wydane stanowisko może ostrzegać  pozostałych uczestników obrotu gospodarczego przed  np. zawieraniem kontraktów z niewypłacalną jednostką.

Jak współpracować z biegłym rewidentem?

Ważna jest ścisła współpraca z audytorem, a także działanie zgodne z jego wskazówkami, a także dostarczenie wszystkich wymaganych przez niego dokumentów. Brak współpracy z audytorem, niedostarczenie mu wymaganych dokumentów skutkować może stanowiskiem biegłego rewidenta w sprawie braku możliwości wydania opinii. Stanowisko biegło rewidenta dotyczące braku możliwości potwierdzenia czy prezentowane dane w sprawozdaniu finansowym są wiarygodne należy odczytywać jako komunikat, że podmiot nie współpracował z biegłym rewidentem lub zataił przed nim istotne informacje. Podmiot z taką opinią nie może być traktowany jako wiarygodny uczestnik obrotu gospodarczego.

Biegły rewident musi być  osobą niezależną. Niezależność jest ściśle zdefiniowana w ustawie oraz w kodeksie etyki zawodowej wraz z podaniem zagrożeń mających lub mogących mieć wpływ na tą niezależność.

Niezależność biegłego rewidenta gwarantuje obiektywną ocenę badanej jednostki oraz wydanie rzetelnej i bezstronnej opinii, co nabiera szczególnego znaczenia w ocenie jednostek zainteresowania

Badanie sprawozdania finansowego 2021

Badanie sprawozdania finansowego – czyli audyt finansowy – to usługa wyjątkowej rangi, o niebagatelnym znaczeniu dla przedsiębiorstwa. Liczy się tu przede wszystkim specjalistyczna wiedza i skrupulatność.

Kto jest zobowiązany do wykonania badania sprawozdania finansowego?

Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości – badaniu podlegają  roczne sprawozdania finansowe jednostkowe oraz roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych podmiotów kontynuujących działalność:

1) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji,

2) pozostałych jednostek (przede wszystkim spółek z o.o., spółek jawnych, partnerskich, komandytowych, cywilnych oraz przedsiębiorstw osób fizycznych), które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe (w odniesieniu do sprawozdań za 2020 r. uwzględnia się dane za 2019 r.), spełniły co najmniej dwa z poniższych warunków:

Wielkości określone w art. 64 ust. 1 pkt 4

ustawy o rachunkowości

Dane za 2020 r. przeliczone po średnim kursie NBP z 31 grudnia 2020 r. (1 euro = 4,6148 zł/euro)
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 50 osób co najmniej 50 osób
suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro 2.500.000 euro × 4,6148 zł/euro

= 11.537.000 zł*

przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro 5.000.000 euro × 4,6148 zł/euro

= 23.074.000 zł

Co robimy w ramach badania sprawozdania finansowego?

  • przeprowadzamy badanie bilansu na każdym z etapów – od etapu wstępnego, aż po końcowe procedury badania,
  • badamy roczne i półroczne sprawozdania finansowe, a także skonsolidowane sprawozdania finansowe,
  • przejmujemy wszelkie formalności,
  • wykorzystujemy sprawdzone metody badania, które uzupełniamy unikalnymi doświadczeniami naszych specjalistów,
  • przygotowujemy logiczne i skondensowane raporty w zrozumiałej dla klienta formie – zawierają one wyniki audytu w zakresie m.in. rzetelności ksiąg rachunkowych oraz wskaźniki ekonomiczne, dzięki którym można rzetelnie ocenić sytuację finansową podmiotu.

Wszystkie usługi świadczone w ramach audytu finansowego przeprowadzają biegli rewidenci z wieloletnim doświadczeniem – zgodnie z Krajowymi Standardami Rewizji Finansowej i Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej.

Przeprowadzimy dla Ciebie badania sprawozdania finansowego – zapraszamy do kontaktu.

Polski Ład – co przyniosą zmiany? Podcast Czynimy Biznes Łatwiejszym

Polski Ład jest największą rewolucją podatkową od lat. Przyglądamy się czujnie wszelkim zapowiedziom oraz komentujemy na bieżąco zmiany z perspektywy przedsiębiorcy. Ile stracimy na Polskim Ładzie? W kogo uderzy Polski Ład? Ministerstwo Finansów w poniedziałek 26 lipca opublikowało projekt ustawy wprowadzającej tzw. Polski Ład. Przepisy mają wejść w życie z początkiem 2022 roku. 

Co proponuje Ministerstwo? Na portalu legislacja.gov.pl pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw wraz z uzasadnieniem.

Przesłuchaj podcast Czynimy Biznes Łatwiejszy: Polski Ład – co przyniosą zmiany?

Maciej Szymik: Dzień dobry, nazywam się Maciej Szymik, jestem dyrektorem generalnym GLC. W dniu dzisiejszym z doradcą podatkowym i adwokatem Bartoszem Kubistą porozmawiam o podatkowym Polskim ładzie. Bartku, dlaczego podatkowy Polski ład wzbudza tyle kontrowersji?

Bartosz Kubista: Głównie dlatego, że jeżeli ktoś ma na tym zyskać, to też ktoś przy okazji musi stracić. I o ile zapowiedzi rządu, opowieści Ministerstwa Finansów o tym, jak to obniżone zostaną podatki i jeśli rzeczywiście dotkną części osób, to środki na pokrycie tych wszystkich obniżek będą głównie pobierane z kieszeni przedsiębiorców.

M.S.: Skądś trzeba je wziąć.

B.K.: Problem jest taki, że Polski ład preferuje głównie osoby o niskich zarobkach, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę, którzy przecież wynagrodzenia dostają od przedsiębiorców, no i niestety ta obniżka dla tych osób będzie związana z licznymi, może niekoniecznie wprost nazwanymi podwyżkami podatków,  ale jednak pewnymi ograniczeniami, które uderzą po kieszeniach przedsiębiorców.

M.S.: No to sobie jeszcze wyjaśnimy, jak to właściwie powinniśmy nazywać. Składka na ubezpieczenie zdrowotne, którą tak naprawdę wprowadziła reforma systemu ubezpieczeń zdrowotnych. Kiedyś służba zdrowia była finansowana z budżetu państwa. Natomiast w 1999 roku, z autopsji to pamiętam, z historii. Wdrożono reformę systemu ubezpieczeń zdrowotnych i obciążono nas składkami, czyli płaciliśmy składki, ale wcześniej one były opłacane z naszych podatków w związku z tym pozwolono nam jakby tę składkę od liczyć od podatków. I w pewnym sensie moglibyśmy powiedzieć, że składka na ubezpieczenie zdrowotne była taką częścią podatku, którą wcześniej płaciliśmy. Kto zyska, a kto straci? Bo powiedzmy sobie, jak już ustaliliśmy ktoś musi stracić. Natomiast chciałbym, żebyś przy okazji powiedział o tych proporcjach. Ile się tak naprawdę zyska, jakie to będą kwoty, a ile się tak naprawdę straci? Czyli w jaki sposób dotknie to te osoby, które faktycznie będą płacić wyższe obciążenia.

B.K.: Jeżeli mówimy o tym, kto zyska, to przede wszystkim pracownicy zarabiających w okolicach minimalnej krajowej to są osoby, które będą bezsprzecznie głównymi beneficjentami polskiego ładu, przynajmniej w kwestii podatków, i które odczują to proporcjonalnie do ich zasobności do tego, ile otrzyma aktualnie wynagrodzenia. Flagowe, czy sztandarowe elementy polskiego ładu, czyli podwyższenie kwoty wolnej do 30 000, oraz przy okazji podwyższenie pierwszego progu podatkowego z 85 000 zł z lekkim hakiem do 120 000 zł. Można powiedzieć, że da trochę oszczędności osobom, które zarabiają od tych 2800 zł brutto, czyli minimalnej krajowej, do powiedzmy 5000-6000 zł brutto miesięcznie. Te osoby rzeczywiście poczują, że zostanie im w portfelu 200 lub 100 zł netto miesięcznie więcej. Dzięki temu, biorąc pod uwagę skalę, to można powiedzieć, że ta proporcja będzie wyglądała całkiem nieźle. Stracą natomiast tak naprawdę wszystkie osoby, które zarabiają, powiedzmy 12-13 000 brutto w górę. Te osoby już będą odczuwały proporcjonalnie mniej pieniędzy, które zostaną im w portfelu. No i oczywiście, im więcej będą one zarabiać, tym strata będzie większa. To wynika nawet z kalkulatora, które Ministerstwo Finansów opublikowało na swojej stronie internetowej, że jeżeli już zarabiamy około 13 000 zł, to tych pieniędzy zacznie nam już brakować. Najbardziej bezsprzecznie stracą na tym osoby, które na dzień dzisiejszy prowadzą działalność gospodarczą. Dla nich wprowadzenie nieobliczalnej składki zdrowotnej 9% to tak naprawdę podwyższenie podatków o te 9% i tutaj skala już jest naprawdę dramatyczna.

M.S.: Właśnie tu chciałem wrócić do tego, co powiedziałem, bo do tej pory sytuacja była taka, że przedsiębiorcy, którzy płacili podatek liniowy 19%, który był w jakiś sposób preferencyjny, bo niezależnie od dochodu, który uzyskiwaliśmy zawsze to było 19%. Chociażby z różnymi rozwiązaniami stosowanymi w Europie Zachodniej jest to jednak atrakcyjne rozwiązanie, natomiast od tego podatku odliczaliśmy prawie całą składkę na ubezpieczenie zdrowotne, którą płaciliśmy ryczałtowo, no bo przecież to nie było tak, że to było od dochodu. Natomiast w tym przypadku mam rozumieć, że płacimy 19% podatek dochodowy liniowy i 9% składkę, gdzie podstawą jest również nasz dochód. Czyli tak naprawdę możemy powiedzieć, że płacimy 28% podatku…

Przesłuchaj podcast i dowiedz się więcej!

Copyright GLC

Strategia, realizacja, wsparcie Tomczak | Stanisławski