+48 32 479 10 50

Uproszczenie zbywania akcji w Prostej Spółce Akcyjnej

W dniu 01 lipca 2021 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie Spółek Handlowych, które rozszerzyły dotychczasowy krąg spółek kapitałowych poprzez wprowadzenie tzw. prostej spółki akcyjnej. Poniżej zostanie omówione zagadnienie związane ze zbywaniem akcji takie spółki.

Stosownie do przepisów Kodeksu Spółek Handlowych, akcje takie są zbywalne z tym jednakże zastrzeżeniem, że nie mogą być dopuszczane ani wprowadzana do obrotu zorganizowanego w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi. Akcje takie nie mogą być zatem przedmiotem obrotu na giełdzie.

Pomimo powyższego, rozporządzające czynności prawne dokonane z naruszeniem § 2 komentowanego przepisu, są ważne. Celem takiego ukształtowania omawianej regulacji jest zapewnienie odpowiedniego poziomu pewności obrotu prawnego.

Forma zbycia akcji Prostej Spółki Akcyjnej

Bardzo istotna jest forma, w jakiej powinno nastąpić zbycie lub obciążenie akcji prostej spółki akcyjnej. Ustawodawca w tym wypadku przewiedział formę dokumentową pod rygorem nieważności. Czym jest forma dokumentowa? Forma dokumentowa stanowi obecnie formę o najniższym poziomie sformalizowania (najmniej solenną z form znanych ustawie). Jej zachowanie wymaga złożenia oświadczenia woli w postaci dokumentu. Stosownie do art. 773 KC dla jej zachowania konieczne jest złożenie oświadczenia woli w jakiejkolwiek postaci (graficznej, w postaci obrazu, dźwięku itp.) i utrwalenie jego treści na jakimkolwiek nośniku (np. papierze, pliku pdf., wav, mp. 3, itp), tak by możliwe było zapoznanie się z treścią oświadczenia (Kodeks Cywilny Komentarz, red. Gniewek, wyd. 9, 2019 Legalis).

Forma zbycia akcji w prostej spółce akcyjnej jest łagodniejsza niż w przypadku udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (gdzie wymagane jest notarialne poświadczenie podpisu), jednakże są bardziej wymagające niż w przypadku spółki akcyjnej, ponieważ pojawił się wymóg zbycia akcji w formie dokumentowej pod rygorem nieważności. Oznacza to zatem, że akcje prostej spółki akcyjnej mogą zostać zbyte np. poprzez e-mail. Na marginesie wskazać należy, że zgodnie z przepisami Kodeksu Spółek Handlowych umowa spółki może uzależnić zbycie akcji od zgody spółki lub też w inny sposób je ograniczyć. Natomiast zbycie akcji nie w pełni pokrytej wymaga zgody spółki aż do chwili wniesienia wkładu w całości.

Przewidziane przez ustawodawcę uproszczenia w obrocie akcjami prostej spółki akcyjnej należy uznać korzystne dla obrotu gospodarczego, ale dopiero praktyka pokaże, jaka jest skuteczność takich uregulowań.

Rada dyrektorów w Prostej Spółce Akcyjnej

Jedną z całkowitych nowości w polskim systemie prawnym, jest wprowadzenie na wzór systemu amerykańskiego rady dyrektorów jako organu prostej spółki akcyjnej. Cechą charakterystyczną rady dyrektorów, jest łączenie przez ten organ funkcji zarządu i rady nadzorczej. Tym samym Rada Dyrektorów jest odpowiedzialna zarówno za prowadzenie spraw spółki, jej reprezentacje jak i sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem jej spraw. Nie wyłącza to jednak możliwości ustanowienia w prostej spółce akcyjnej odrębnie zarządu i rady nadzorczej, jak ma to miejsce w przypadku pozostałych spółek kapitałowych (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna). Należy przy tym nadmienić, że ustanowienie rady nadzorczej w prostej spółce akcyjnej jest fakultatywne.

Jakie zadania spełnia Rada Dyrektorów w Prostej Spółce Akcyjnej

Członkami rady dyrektorów są dyrektorzy, powoływani co do zasady uchwałą akcjonariuszy o ile umowa spółki nie stanowi inaczej. Akcjonariusze uchwałą mogą w każdym czasie odwołać poszczególnych dyrektorów. Jak wskazują przepisy, uchwały rady dyrektorów wymaga w szczególności:

  • podejmowanie decyzji o strategicznym znaczeniu dla spółki;
  • ustalanie rocznych i wieloletnich planów biznesowych;
  • ustalenie struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa spółki i ukształtowanie podstawowych funkcji związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich dyrektorów, natomiast odwołać ją może każdy z dyrektorów.

Jakie mają obowiązki dyrektorzy wykonawczy i niewykonawczy?

Ze względu na łączenie przez radę dyrektorów funkcji zarządu i rady nadzorczej, nowe przepisy dokonują rozróżnienia na dyrektorów wykonawczych i dyrektorów niewykonawczych. W umowie spółki, regulaminie rady dyrektorów lub w uchwale rady dyrektorów można wskazać, że poszczególne czynności dotyczące prowadzenia przedsiębiorstwa spółki będą wykonywane przez wskazanych dyrektorów, zwanych dyrektorami wykonawczymi. W takim wypadku pozostali dyrektorzy (dyrektorzy niewykonawczy) sprawować będą nadzór nad prowadzeniem spraw spółki.

Do szczególnych obowiązków dyrektorów niewykonawczych należy ocena prawidłowości i rzetelności sprawozdania z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego, a także przedstawienie walnemu zgromadzeniu corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny. Widać więc, że dyrektorzy wykonawczy pełnią funkcje członków zarządu, a dyrektorzy niewykonawczy wykonują zadania rady nadzorczej, przy czym takie rozdzielnie kompetencji nie jest obligatoryjne.

W celu usprawnienia wypełniania zadań przez poszczególne grupy dyrektorów, w spółce może zostać powołany komitet wykonawczy dla dyrektorów wykonawczych, oraz komitet rady dyrektorów dla dyrektorów niewykonawczych.

Wkład w postaci pracy w Prostej Spółce Akcyjnej

Akcje w prostej spółce akcyjnej (P.S.A.) mogą być obejmowane zarówno za wkłady pieniężne, jak i za wkłady niepieniężne. Wkłady niepieniężne można podzielić na:

  • zwiększające wysokość kapitału akcyjnego – czyli takie, które spełniają kryteria zdolności aportowej wkładów (np. prawa rzeczowe, takie jak własność nieruchomości czy ruchomości; prawa majątkowe na dobrach niematerialnych, takie jak autorskie prawa majątkowe, patenty, znaki towarowe, etc.);
  • niezasilające kapitału akcyjnego – czyli prawa niezbywalne, świadczenie pracy, usług i inne niemające zdolności aportowej zgodnie z art. 14 § 1 KSH.

Wkład w postaci pracy lub usługi, a umowa spółki

Jeśli przedmiotem wkładu jest świadczenie pracy lub usług, konieczne jest dodatkowe określenie w umowie spółki rodzaju i czasu świadczenia tej pracy lub usług. W praktyce będzie to oznaczało, że akcjonariusz może się zobowiązać do świadczenia na rzecz spółki pracy w określonym wymiarze czasu i w określonym charakterze, a także przez określony czas, przy czym brak jest tu jakichkolwiek innych wymogów minimalnych. Wkładem będzie też mogło być świadczenie usług o dowolnym charakterze, przy czym istotne jest tutaj również precyzyjne określenie rodzaju i czasu świadczenia usług.

Wkład niepieniężny nie wpływa na wysokość kapitału akcyjnego

Należy mieć jednak na uwadze, że jeśli wkładem niepieniężnym na pokrycie akcji będzie świadczenie pracy lub usług, to taki wkład niepieniężny nie będzie przeznaczany na kapitał akcyjny i nie będzie miał wpływu na jego wysokość. Na kapitał akcyjny przeznacza się bowiem wyłącznie wkłady pieniężne oraz wkłady niepieniężne, które posiadają zdolność aportową.

Sama możliwość wniesienia wkładów w postaci pracy lub usług jest jedną z cech charakterystycznych dla spółek osobowych, a niestosowaną dotychczas w spółkach kapitałowych, jednak zdaniem projektodawców wprowadzenie takiego rozwiązania do P.S.A. daje możliwość połączenia wkładów finansowych dostarczanych przez inwestorów z umiejętnościami, wiedzą, pomysłami czy pracą założycieli start-upów, do których skierowana jest ta nowa forma prowadzenia działalności.

Warto zwrócić jednak uwagę, że w przypadku zakładania P.S.A. w drodze elektronicznej wkłady mogą zostać wniesione wyłącznie w formie pieniężnej.

Forma umowy dla Prostej Spółki Akcyjnej

Odnosząc się do zagadnienia formy umowy Prostej Spółki Akcyjnej należy zauważyć, że w jej przypadku zastosowanie mają regulacje analogiczne do tych odnoszących się już do Spółki Akcyjnej. Umowa prostej spółki akcyjnej również powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Udział notariusza w procesie zawiązania spółki ogranicza ryzyko błędów, co do treści umowy, zwłaszcza skutkujących jej niezgodnością z prawem, a także niejasności w jej sformułowaniu.

Zawarcie umowy Prostej Spółki Akcyjnej przy wykorzystaniu wzorca umowy

Umowa Prostej Spółki Akcyjnej może być również zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy. W tym celu należy wypełnieć formularz udostępniony w systemie teleinformatycznym i opatrzyć umowę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Umowa prostej spółki akcyjnej jest zawarta po wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego wszystkich danych koniecznych do jej zawarcia i z chwilą opatrzenia ich podpisem elektronicznym.

Powyższa forma nie stanowi alternatywy wobec aktu notarialnego forma czynności prawnej, pozwala raczej „zastąpić” formę aktu notarialnego. Procedura ta upraszcza i przyspiesza proces założycielski nie tylko dzięki możliwości wypełnienia dokumentów koniecznych do zawiązania spółki w formie elektronicznej, skutkuje także brakiem konieczności odrębnego wypełniania zgłoszenia spółki do rejestru, co wpływa znacznie na skrócenie czasu jej rejestracji. Wniosek o wpis do rejestru spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca powinien zostać rozpoznany w terminie jednego dnia od daty wpływu.

Co ważne, forma ta wiąże się z pewnym ograniczeniem – w przypadku spółki, której umowę zawarto przy wykorzystaniu wzorca umowy, na pokrycie akcji pierwszej emisji wnosi się wyłącznie wkłady pieniężne.

Kapitał akcyjny w Prostej Spółce Akcyjnej

Nowością legislacyjną wprowadzoną w konstrukcji Prostej Spółki Akcyjnej jest brak kapitału zakładowego znanego z tradycyjnej spółki akcyjnej. Stosownie do treści art. 3003 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2020 poz. 1526, „KSH”):

„W spółce tworzy się wyrażony w złotych kapitał akcyjny, na który przeznacza się wniesione wkłady pieniężne oraz niepieniężne”.

Oznacza to, że kapitał akcyjny, który chociaż jest kapitałem obligatoryjnym, nie ma charakteru stałego. Minimalna wysokość kapitału akcyjnego została określona jako 1,00 zł – warto przypomnieć, że w przypadku spółki akcyjnej kapitał zakładowy powinien wynosić co najmniej 100.000,00 zł. Co więcej, kapitał akcyjny PSA nie musi zostać ujawniony w umowie spółki, zaś zmiana wysokości kapitału akcyjnego nie stanowi zmiany umowy spółki (art. 3003 § 2 KSH).

Ostateczną wysokość kapitału akcyjnego przy zgłaszaniu spółki do rejestru przedsiębiorców określa się na podstawie sumy wartości wniesionych wkładów przeznaczonych na kapitał akcyjny (art. 30012 § 3 pkt 2 KSH). Warto także zauważyć, iż prawodawca dopuścił możliwość wniesienia przez akcjonariuszy wkładów niepieniężnych w postaci prawa niezbywalnego lub świadczenia pracy bądź usług, o ile wkłady te nie są przeznaczone na pokrycie kapitału akcyjnego.

Kapitał akcyjny w Prostej Spółce Akcyjnej nie dzieli się na akcje

W tym miejscu podkreślić jednak trzeba, iż kapitał akcyjny w Prostej Spółce Akcyjnej nie dzieli się na akcje (ilość akcji akcjonariusza nie będzie powiązana z wysokością wniesionych wkładów, a wszelkie decyzje w tym zakresie uzależnione są od woli akcjonariuszy), toteż – mając na uwadze minimalną wysokość kapitału akcyjnego – kapitał ten nie pełni także funkcji zabezpieczającej i gwarancyjnej interesów wierzycieli.

Jaki jest cel elastycznego kapitału akcyjnego w Prostej Spółce Akcyjnej?

Utworzenie elastycznego kapitału akcyjnego ma na celu umożliwić akcjonariuszom jego swobodną modyfikację w zależności od potrzeb spółki, bez konieczności odbywania ściśle sformalizowanego walnego zgromadzenia akcjonariuszy, co w tradycyjnej spółce akcyjnej w przypadku rozproszonego akcjonariatu było trudne i bardzo czasochłonne.  Nowe regulacje dotyczące kapitału akcyjnego PSA są zupełnie odmienne od regulacji dotyczących spółki akcyjnej, niemniej, pamiętać trzeba, iż emisja nowych akcji w dalszym ciągu stanowi zmianę umowy spółki (art. 300103 KSH), z wyjątkiem sytuacji, w której emisja akcji następuje uchwałą akcjonariuszy podejmowaną na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki przewidujących maksymalną liczbę akcji i termin ich emisji.

Prosta Spółka Akcyjna – dla kogo jest rozwiązaniem?

Ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw1 wprowadziła do prawa polskiego nowy typ spółki handlowej – prostą spółkę akcyjną (PSA).

Prosta Spółka Akcyjna – największa rewolucja w Kodeksie Spółek Handlowych od czasów jego uchwalenia

Termin wejścia w życie przepisów był wielokrotnie przesuwany, jednak z dniem 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą założyć nowy typ spółki – Prostą Spółkę Akcyjną.

Przysłuchaj naszego podcastu o Prostych Spółkach Akcyjnych GLC #tozależy Czy prosta spółka akcyjna jest prosta?

Prosta Spółka Akcyjna różni się od dotychczasowych form prawnych między innymi następującymi rozwiązaniami:

  • Brak kapitału zakładowego – W spółce tworzy się wyrażony w złotych kapitał akcyjny. Kapitał akcyjny w Prostej Spółce Akcyjnej nie dzieli się na akcje (ilość akcji akcjonariusza nie jest powiązana z wysokością wniesionych wkładów).
  • Praca/usługi jako wkład – po raz pierwszy w prawie polskim dopuszczono przyznawanie praw członkowskich spółki kapitałowej w zamian za wkłady inne niż kapitałowe. Akcjonariusz może się zobowiązać do świadczenia na rzecz spółki pracy w określonym wymiarze czasu i w określonym charakterze. Wkłady te nie zasilają kapitału akcyjnego.
  • Możliwość wypłat z kapitału akcyjnego – majątek odpowiadający wartości wkładów kapitałowych wniesionych do spółki może być zwracany akcjonariuszom, jeżeli nie jest potrzebny na finansowanie prowadzonej działalności i nie zagraża to interesom wierzycieli spółki.
  • Wybór pomiędzy tradycyjnym systemem zarządczym – zarząd i rada nadzorcza oraz ustrojem mieszanym – rada dyrektorów. Nowe przepisy dokonują  jednak rozróżnienia na dyrektorów wykonawczych i dyrektorów nie wykonawczych.
  • Uproszczenie w obrocie akcjami – akcje mogą zostać zbyte w formie dokumentowej – również poprzez email, wiadomość sms, komunikator internetowy.

Wszystkie powyższe rozwiązania zostaną opisane w kolejnych artykułach na Blogu GLC.

FAQ – szkody górnicze

Pomimo ciągłych przemian gospodarczych i społecznych związanych przede wszystkim z naciskiem na korzystanie z odnawialnych źródeł energii, kopalnie nadal stanowią istotny element dla kilku regionów Polski, a przede wszystkim Śląska.

Niestety działalność kopalni jest nieodłącznie związana z powstawaniem mniejszych bądź większych szkód na terenach, które objęte są wpływami eksploatacji górniczej.

Co powinieneś wiedzieć o szkodach górniczych?

Jesteśmy doświadczonymi ekspertami w pozyskiwaniu odszkodowań na skutek szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego.

Poniżej znajdują się odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania odnośnie szkód górniczych oraz jak ubiegać się o odszkodowanie. Zapraszamy do zapoznania się z krótkim FAQ.

  1. Czym są szkody górnicze?

Szkody górnicze powstałe na skutek działalności kopalni mogą przybrać różnoraką formę:

  • rysy i spękania na tynkach wewnętrznych i zewnętrznych,
  • uszkodzenie ceramiki,
  • deformacja gruntu,
  • zalewanie nieruchomości wodą na skutek naruszenia prawidłowe gospodarki wodnej,
  • przechył budynku – w skrajnych sytuacjach jest tak znaczny, że uniemożliwia normalne korzystanie z budynku (samoczynnie otwierające się drzwi i okna, zdeformowanie bryły budynku itp.),
  • szkody w gruntach rolnych (np. niezdatność pola do prowadzenia upraw rolnych na skutek deformacji terenu i/lub jego zalania bądź odpływu wody z gruntu.

W niektórych sytuacjach wychylenia budynku od pionu jest tak znaczne, że uniemożliwia korzystanie z budynku.

  1. W mojej nieruchomości powstały szkody górnicze. Czy mogę od razy wystąpić przeciwko kopalni na drogę postępowania sądowego?

Nie możemy tego zrobić od razu. Ustawa prawo geologiczne i górnicze przewiduje specjalny tryb dla tego typu postępowań. W pierwszej kolejności musimy złożyć do kopalni (tej, którą podejrzewamy o wyrządzenie szkód) wniosek o naprawienie szkód górniczych. Od wpływu takiego wniosku kopalnia ma 30 dni na zaoferowanie nam propozycji ugodowych. Jeżeli tego nie zrobi lub też propozycja nie będzie dla nas satysfakcjonująca, to dopiero wtedy może wystąpić na drogę postępowania sądowego.

  1. Ile wynosi opłata od pozwu w razie dochodzenia odszkodowania z tytułu szkód górniczych?

Powód (czyli w tej sytuacji poszkodowany, w którego majątku wystąpiły szkody górnicze) jest ustawowo zwolniony z obowiązku wnoszenia opłaty od pozwu. Jest to bardzo istotne, ponieważ przy dochodzeniu odszkodowania w wysokości 500000 zł wysokość opłaty od pozwu wyniosłaby 25000 zł (5% z kwoty 500000 zł).

  1. Ile mam czasu na dochodzenia odszkodowania z tytułu szkód górniczych?

Podstawowym ograniczeniem jest termin przedawnienia ( po upływie biegu przedawnienia nie można poza pewnymi wyjątkami dochodzić na drodze postepowania sądowego). Zgodnie z ustawą prawo geologiczne i górnicze roszczenia o odszkodowanie z tytułu szkód górniczych przedawniają się z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się przez poszkodowanego o szkodzie. Jednakże biorąc pod uwagę konieczność udowodnienia szkody lepiej jest zgłosić swoje roszczenie niezwłocznie.

  1. Chciałbym wybudować budynek na działce, która znajduje się w zasięgu eksploatacji kopalni. Czy jest to w ogóle możliwe? Czy wtedy też należy mi się odszkodowanie?

Jeżeli nasza wymarzona działka znajduje się na terenie górniczym (czyli objęta jest chociażby potencjalnie wpływami eksploatacji górniczej) zdatnym do zabudowy, to pod pewnym warunkami jest możliwa jej zabudowa. W pierwszej kolejności należy uzyskać od właściwej kopalni szczegółowe informacje o kategorii terenu górniczego, przewidywanych wpływach eksploatacji i czasu jej trwania itp.). W oparciu o te informacje projekt budynku powinien zostać wzbogacony o dodatkowe zabezpieczenia (np. płyta fundamentowa zamiast ław fundamentowych, wzmocnione wieńce itp.), które – co ważne – powinny być adekwatne do przewidywanej kategorii wpływów eksploatacji górniczej. Jeżeli takie zabezpieczenia zostaną wykonane, to możemy się od kopalni domagać pokrycia ich kosztów.

Jak uzyskać odszkodowanie od szkód górniczych?

Co może w takiej sytuacji zrobić osoba poszkodowania? Zgodnie z ustawą prawo geologiczne i górnicze właściciel nieruchomości nie może się sprzeciwić prowadzeniu eksploatacji górniczej przez kopalnię, ale może się domagać z tego tytułu odszkodowania. W niektórych przypadkach (np. w razie stwierdzenia przez biegłego, ze naprawa szkód jest nieopłacalna) Sąd może nawet zasądzić odszkodowanie według  tzw. wartości odtworzeniowej budynku.

Jednakże aby móc od kopalni uzyskać odszkodowanie, konieczne jest zachowanie pewnych warunków formalnych. W pierwszej kolejności należy złożyć do kopalni wniosek o naprawienie szkód pochodzenia górniczego. Zakład górniczy ma 30 dni do wpływu takiego wniosku na zaproponowanie ugodowego rozwiązania sporu. Jeżeli tego terminu nie dochować bądź zaproponowana ugoda nie spełni naszych oczekiwań, możemy wystąpić na drogę postępowania sądowego.

Czy poszkodowany musi ponosić opłaty od pozwu?

Co ważne, w sprawach takich powód nie musi ponosić opłaty od pozwu. Jest to bardzo istotne, ponieważ co do zasady taka opłata to 5% od dochodzonej kwoty. Tytułem przykłady, w sytuacji dochodzenia odszkodowania w wysokości 500000 zł, powód musiałby uiścić opłatę od pozwu w wysokości 25000 zł.

Budowa domu na terenie objętym eksploatacją górniczą

Szkody górnicze mogą też przybrać inny charakter. Wyobraźmy sobie, że zamierzamy wybudować dom. Niestety nasza wymarzona działka znajduje się na terenie objętym eksploatacją górniczą. W takiej sytuacji, po uzyskaniu od kopalni szczegółowych informacji o takim terenie, projekt budynku powinien zostać wzbogacony o dodatkowe zabezpieczenia przed negatywnymi wpływami eksploatacji górniczej. Jeżeli zabezpieczenia zostaną wykonane prawidłowo i stosownie do przewidywanej kategorii terenu górniczego, to będziemy mogli domagać się z tytułu ich wykonania rekompensaty od kopalni.

Potrzebujesz pomocy prawnej w ubieganiu się o odszkodowanie z powodu szkód górniczych?

Kancelaria GLC oferuje pomoc prawną na każdym etapie postępowania w przedmiocie uzyskania odszkodowania z tytułu szkód górniczych. W razie pytań lub wątpliwości serdecznie zapraszamy do kontaktu.

Wymiana udziałów (akcji)

Korzystna interpretacja ogólna MF przy restrukturyzacji rozłożonej w czasie

Podatnicy planujący restrukturyzację związaną z wymianą udziałów (akcji) w spółkach prawa handlowego uzyskali jednoznaczne stanowisko w zakresie spełnienia warunku dotyczącego nabycia większościowego pakietu udziałów (akcji) w spółce w wyniku dokonania więcej niż jednej transakcji przeprowadzonych w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy.

Wątpliwości interpretacyjne, które były podstawą wydania interpretacji ogólnej Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 7 maja 2021 r. dotyczyły wykładni przepisów art. 24 ust. 8a-8c ustawy o PIT oraz art. 12 ust. 4, 11 i 12 ustawy o CIT. Przedmiotowe przepisy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r. w całości implementowały przepisy Dyrektywy Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r.

Wymiana udziałów – Dyrektywa 2009/133/WE

Celem implementacji przepisów Dyrektywy 2009/133/WE do polskiego porządku prawnego było co do zasady zniesienie skutków podatkowych wymiany udziałów. Przypomnieć należy, iż Dyrektywa określa „wymianę udziałów” jako czynność, w wyniku której spółka nabywa udziały w kapitale innej spółki, uzyskując w ten sposób większość praw głosu w tej spółce lub posiadając taką większość praw głosu, nabywa dalsze udziały, w zamian za wyemitowanie na rzecz akcjonariuszy tej ostatniej spółki w zamian za ich papiery wartościowe, papierów wartościowych swojej spółki, jak również, jeżeli ma to zastosowanie, wypłatę gotówkową nieprzekraczającą 10% wartości nominalnej lub, w przypadku braku wartości nominalnej, księgowej wartości nominalnej tych papierów wartościowych.

Oczywistym jest, iż zarówno przepisy Dyrektywy 2009/133/WE, jak i przepisy art. 24 ust. 8a-8c ustawy o PIT oraz art. 12 ust. 4, 11 i 12 ustawy o CIT miały umożliwić podatnikom neutralne podatkowo wymiany udziałów (akcji) dokonywane w celu uzyskania przez spółkę nabywającą większości praw głosu w spółce nabywanej.

W obecnej treści art. 24 ust. 8a-8c ustawy o PIT oraz art. 12 ust. 4, 11 i 12 ustawy o CIT przewiduje się, iż przedmiotowe przepisy stosuję się również w przypadku dokonania więcej niż jednej transakcji nabycia udziałów (akcji), przeprowadzonych w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy liczonych począwszy od miesiąca, w którym nastąpiło pierwsze ich nabycie.

Literalna wykładnia powyższych przepisów nie wskazuje, czy transakcje rozłożone w okresie, o którym mowa powyżej, mają dotyczyć transakcji z jednym udziałowcem (akcjonariuszem) czy też z dowolną liczą osób fizycznych lub prawnych, z którym zawarto odrębne transakcji wniesienia aportów, a które w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy doprowadzą do uzyskania przez spółkę nabywająca większościowego pakietu udziałów (akcji).

Obowiązująca linia orzecznicza sądów administracyjnych

Wskazać należy, iż literalna analiza powyższych przepisów niewątpliwie ograniczała zakres dokonywanych transakcji w zasadzie do jednego udziałowca (akcjonariusza). Takie rozumienie nie jest jednak zgodne z wykładnią celowościową art. 24 ust. 8a-8c ustawy o PIT oraz art. 12 ust. 4, 11 i 12 ustawy o CIT i obecnie obowiązującą (dominującą) linią orzeczniczą sadów administracyjnych.

Powyższy pogląd wyraził m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2018 r. sygn. akt II FSK 753/18 dotyczącym przepisów ustawy PIT. Literalne brzmienie przepisu art. 24 ust. 8a w związku z ust. 8c ustawy o PIT nie ogranicza jego stosowania do nabycia udziałów tylko od jednego wspólnika w ramach kilku transakcji. Zgodnie z prezentowanym stanowiskiem, zróżnicowanie podatkowych skutków działań mających ten sam cel tylko w zależności od dopuszczalnej w świetle przepisów prawa ilości osób, które zawiązały spółkę, mogłoby zniweczyć cel założony przez ustawodawcę w art. 24 ust. 8a poprzez ograniczenie jego stosowania i prowadzić do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnopodatkowej wspólników spółek kapitałowych podejmujących tożsame, zgodne z prawem, działania restrukturyzacyjne w zależności od tego, jaki pakiet udziałów (akcji) posiadali.

Uwzględniając powyższe – Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wskazał, że należy zatem przyjąć za prawidłową taką interpretację przepisów art. 24 ust. 8a–8c ustawy PIT oraz art. 12 ust. 4d, 11 i 12 ustawy CIT, która dopuszcza ich stosowanie również w modelu, w którym większość głosów w spółce nabywanej jest uzyskiwana przez spółkę nabywającą w wyniku nabycia udziałów (akcji) w tej spółce od większej liczby udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki w drodze odrębnych transakcji zawartych w okresie 6 miesięcy.

Przedmiotowa interpretacja ogólna jest bardzo istotnym elementem stabilizacji niepewnego systemu podatkowego związanego z restrukturyzacjami spółek prawa handlowego. Wnioski zaprezentowane przez Ministra Finansów należy w pełni zaaprobować, zaś sytuacja prawno-podatkowa grup wspólników zbywających swoje udziały (akcje) do spółek nabywających jest zdecydowanie bardziej bezpieczna z punktu widzenia występującego uprzednio ryzyka podatkowego.

Pełną treść interpretacji ogólnej znajdziesz na: www.mf.gov.pl

Jakie korzyści płyną ze stałej obsługi prawnej firmy?

Jedną z usług kancelarii prawnych jest obsługa prawna firm. To rozwiązanie, które może przynieść przedsiębiorcy wiele korzyści. Sprawdźmy, dlaczego warto zdecydować się na pomoc profesjonalnego prawnika.

Na czym polega stała obsługa prawna firm?

Stała obsługa prawna firm:

  • polega na świadczeniu kompleksowych usług o charakterze prawnym przez kancelarię na rzecz klienta (na zasadzie outsourcingu),
  • klient otrzymuje wsparcie i doradztwo ekspertów prawnych w zakresie zależnym od indywidualnych potrzeb,
  • szczegóły obsługi prawnej firmy określa podpisana umowa.

Najczęściej ze stałej obsługi prawnej korzystają średnie przedsiębiorstwa, które nie dysponują własnym działem prawnym. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, by również większe podmioty sięgały po pomoc wykwalifikowanych kancelarii zewnętrznych. Na współpracę z kancelariami coraz częściej decydują się też mikroprzedsiębiorcy, prowadzący jednoosobowe działalności gospodarcze. Warto dodać, że z obsługi prawnej mogą korzystać firmy ze wszystkich branż, działające zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym.

Obsługa prawna spółek – zakres usług

Obsługa prawna spółek obejmuje:

  • porady prawne w zakresie prawa spółek, dotyczące np. tworzenia, funkcjonowania, podziału i likwidacji spółek,
  • porady prawne w zakresie prawa gospodarczego, dotyczące np. przygotowywania umów handlowych, ich negocjowania i opiniowania,
  • porady prawne w zakresie prawa pracy, dotyczące np. zatrudniania nowych pracowników oraz redukcji zatrudnienia,
  • porady prawne w zakresie prawa nieruchomości, prawa upadłościowego, prawa własności intelektualnej oraz innych dziedzin prawa, w ramach których przedsiębiorca potrzebuje wsparcia,
  • audyty prawne oraz przygotowywanie opinii, analiz prawnych i analiz podatkowych,
  • reprezentowanie w kontaktach z organami administracji oraz z organami egzekucyjnymi,
  • reprezentowanie w postępowaniach spornych i arbitrażowych,
  • windykację należności.

Obsługa prawna spółek jest kompleksowa i dotyczy szerokiego zakresu usług – to pierwsza zaleta korzystania z pomocy kancelarii. Konkretny zakres usług może się różnić w zależności od potrzeb firmy. Jakie inne korzyści płyną z takiej obsługi?

Zalety stałej obsługi prawnej firmy

Dlaczego warto korzystać ze stałego wsparcia księgowego i prawnego dla spółek? Firma, która decyduje się na taką współpracę:

  • korzysta z wiedzy i doświadczenia profesjonalnych ekspertów prawniczych;
  • może liczyć na stałą pomoc prawną, ale też doraźne wsparcie w razie wystąpienia nagłych problemów prawnych. Czas reakcji jest szybszy niż przy współpracy z zewnętrznym prawnikiem, który nie jest zaznajomiony ze specyfiką działalności przedsiębiorstwa;
  • firma ma pewność, że prowadzi swoją działalność i podejmuje decyzje zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz standardami biznesowymi. Za nieprzestrzeganie prawa grożą wysokie kary pieniężne, a nawet – kara ograniczenia lub pozbawienia wolności. Ważne! Nieznajomość prawa nie zwalnia z jego przestrzegania. Dlatego w przypadku osób, które nie posiadają wiedzy prawniczej i nie mają działu prawnego w firmie, korzystanie z usług kancelarii jest koniecznością!
  • spółka rozwija się i zwiększa swoją konkurencyjność na rynku. Decydując się na współpracę, otrzymuje spokój i wygodę. Dzięki kompleksowemu wsparciu prawnemu może skupić się na pozostałych obszarach swojej działalności i poszukiwać nowych dróg rozwoju, prowadzących do wzrostu zysków;
  • ma możliwość wyboru formy obsługi prawnej, w tym rozliczenia ryczałtowego czy godzinowego;
  • ponosi niższe koszty niż przy zatrudnieniu własnego prawnika.

Aby czerpać wszystkie korzyści i zabezpieczyć interesy przedsiębiorstwa, należy korzystać z kancelarii działających na rynku od wielu lat, które:

  • stale podnoszą swoje kwalifikacje,
  • znają aktualne przepisy prawa i na bieżąco śledzą wszystkie zmiany,
  • świadczą usługi na przejrzystych zasadach.

Wybierając taką kancelarią prawną, mamy pewność najlepszego zabezpieczenia swoich interesów oraz bezpieczeństwa prawnego firmy.

Sukcesja, czyli jak zapewnić rodzinnej firmie bezpieczną przyszłość?

Sukcesja to przekazanie firmy kolejnej generacji. Należy się do niej dobrze przygotować i odpowiednio ją przeprowadzić koniecznym jest zrozumienie czym tak naprawdę jest sukcesja. Brak planów sukcesyjnych w firmie naraża członków rodziny na dziedziczenie ustawowe, aby tego uniknąć należy ją dokładnie i starannie zaplanować. Im wcześniej proces sukcesji będzie przemyślany i przygotowany, tym większe szanse na sukces w kontynuacji biznesu bez przeszkód. Nie zawsze jest ono korzystne i często wydłuża się w czasie.

Maciej Szymik zaprosił do rozmowy Rafała Drzewieckiego – adwokata GLC specjalizującego się w temacie sukcesji w firmie rodzinnej.

  • Jak przekazać firmę córce?
  • Czy można przekazać udziały członkom rodziny wyrażając swoją wolę w testamencie?
  • Jak wygląda proces i w jakim zakresie potrzebne jest wsparcie adwokata?
  • Jak zapewnić firmie rodzinnej bezpieczną przyszłość?

Na te wszystkie pytania odpowiedzi znajdziecie Państwo w tym odcinku podcastu Czynimy Biznes Łatwiejszym.

Copyright GLC

Strategia, realizacja, wsparcie Tomczak | Stanisławski