Kolejna rewolucja w obowiązkach sprawozdawczych: JPK_KR_PD

Cyfryzacja dokumentacji księgowej staje się faktem i co roku przyspiesza. Najgorętszym tematem publikacji branżowych jest bez wątpienia w ostatnim czasie Krajowy System e-Faktur. W natłoku informacji ginie natomiast kwestia tzw. JPK_KR_PD- zupełnie niesłusznie, bo oba zagadnienia się wiążą. Tak jak KSeF ma służyć organom skarbowym do łatwiejszej weryfikacji VAT, tak JPK_KR_PD- podatku dochodowego. W poniższym artykule przyjrzymy się temu tematowi od kuchni, uwzględniając również konsekwencje dla przedsiębiorców.

Nowe przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Zgodnie z nimi pewne grupy podatników mają obowiązek prowadzenia ksiąg za pomocą programów komputerowych i księgi te będą musiały zostać przekazane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w formie plików zgodnych ze strukturą logiczną udostępnioną przez Ministerstwo Finansów. Mowa tutaj o podatnikach CIT, których wartość przychodu uzyskanego w 2024 lub 2025 r. przekroczyła 50 mln EUR oraz o podatkowych grupach kapitałowych. Podmioty te złożą JPK_KR_PD po raz pierwszy za rok 2025 do 31 marca 2026 r. Od początku 2026 r. obowiązek obejmie pozostałych podatników, którzy zobowiązani są do składania deklaracji VAT a od początku 2027 r.- całą resztę podmiotów. Co ważne, JPK_KR_PD przynajmniej na razie nie wyklucza składania deklaracji CIT. Obowiązuje równolegle i ma na celu umożliwienie organom skarbowym sprawdzenie, czy złożona deklaracja CIT obejmuje rzeczywiste przychody i koszty podatkowe.

Jakie zatem nowe dane uzyskają organy skarbowe? Otóż, tak jak w przypadku JPK_VAT każda pozycja dotycząca podatku należnego i naliczonego zawiera odwołanie do każdej faktury, co zdecydowanie ułatwia urzędom przeprowadzanie kontroli krzyżowych, tak w przypadku JPK_KR_PD- organy będą mieć dostęp dosłownie do każdego zapisu w księgach a w przypadku faktur- również ich odwołanie do KSeF. Co mamy na myśli mówiąc o zapisach księgowych? Temat jest szeroki, bo obejmuje nie tylko faktury, ale operacje na rachunkach bankowych, listy płac, różnice kursowe, polecenia księgowania, amortyzację, rozliczenia międzyokresowe kosztów itd. W skrócie każda operacja gospodarcza w danym podmiocie będzie widoczna i to nie tylko w przeliczeniu na PLN, ale również w walucie, w której była dokonana.

Każde konto księgowe otrzyma odpowiedni znacznik odpowiadający jego pozycji w bilansie lub rachunku zysków i strat- według schemy narzuconej przez Ministerstwo. W drugim kroku będzie należało wydzielić również konta w podziale na podatkowe i niepodatkowe oraz różnice trwałe i przejściowe oraz te związane z ulgami B+R oraz IP-Box, aby odpowiadały poniższemu schematowi:

W praktyce oznaczać to może rozbudowanie planu kont, na którym pracuje zespół księgowy oraz ujmowanie pewnych operacji już bez uproszczeń stosowanych do tej pory. Dla dużej części przedsiębiorców nie będzie to wymagać zaangażowania. Księgowy będzie w stanie samodzielnie dokonać odpowiednich zmian. Zdarza się jednakże, że księgi prowadzone są na planie kont dostosowanym do tego grupowego, albo grupa ma już zmapowane polskie konta do swoich. W takich sytuacjach jakiekolwiek zmiany wymuszą również pracę po stronie zagranicznych działów finansowych. Ponadto, jeśli system księgowy jest zagraniczny, wymagane będą kolejne wdrożenia. Bardzo problematyczne będzie również dostosowanie do polskich przepisów nawet zagranicznych oddziałów rodzimych podatników, ponieważ one również będą musiały za pośrednictwem spółki polskiej raportować te dane. JPK_KR_PD jest deklaracją, którą to system będzie musiał wygenerować a to już ostatni moment na przygotowanie się do zmian. Należy zatem przyjrzeć się wdrożeniu i od strony technicznej, i od strony finansowej.

„Wprowadzenie JPK_KR_PD oznacza istotne zwiększenie wymagań w zakresie jakości i kompletności danych księgowych przekazywanych do organów skarbowych.” – mówi Wrona, GLC Accounting.

Może to również oznaczać położenie większego nacisku na jakość danych przekazywanych biurom rachunkowym. Ponieważ organy skarbowe zastrzegają sobie prawo do otrzymania pliku na żądanie w trakcie roku, każdy przelew, każda operacja powinna być wyjaśniona do momentu wyliczenia zaliczki na CIT (tj, do 20-go dnia następującego po miesiącu, za który kalkulowany jest podatek).

„To zmusza do zakończenia praktyk prowadzenia ksiąg z opóźnieniami — niedokładności, które wcześniej były tolerowane, muszą zostać wyeliminowane najpóźniej od stycznia przyszłego roku.”- dodaje Sylwia Wrona.

W praktyce często zdarza się, że nie wszystkie rozrachunki są rozliczone na czas, dokumenty oczekują na zaksięgowanie, ponieważ zespołowi księgowemu brakuje wystarczających danych itp. To będzie musiało się zmienić już od początku stycznia przyszłego roku.

„JPK_KR_PD ma być narzędziem ułatwiającym pracę organów skarbowych, dlatego już teraz warto podejść do tematu poważnie, aby uniknąć konieczności późniejszych korekt, wyjaśnień i kontroli.”- podsumowuje Sylwia Wrona, menadżerka GLC Accounting