+48 32 479 10 50

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – nowy instrument do walki z praniem pieniędzy.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, który zaczął działać od dnia 13 października 2019 roku, to system teleinformatyczny, w którym ujawniane są informacje o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad osobami prawnymi, zaś jego zadaniem jest przede wszystkim uniemożliwienie prania pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu zarówno w obrocie krajowym, europejskim, jak i międzynarodowym, a także ułatwienie przedsiębiorcom weryfikację struktur osób prawnych będących potencjalnymi kontrahentami.

Jego utworzenie to efekt implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 roku, której to celem jest zapobieżenie przepływowi pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł, ukrywaniu środków pochodzących z przestępstwa, a także zapewnienie bezpieczeństwa przepływu środków między krajami Unii Europejskiej i utrzymania solidności, integralności oraz stabilności instytucji kredytowych oraz finansowych.

W CRBR gromadzi i udostępnia są dane dotyczące beneficjentów rzeczywistych następujących spółek:

  • jawnych,
  • komandytowych,
  • komandytowo-akcyjnych,
  • z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • prostych spółek akcyjnych (od 1 marca 2020 r.)
  • akcyjnych, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623).

Natomiast za beneficjenta rzeczywistego uznaje się osobę fizyczną (osoby fizyczne) sprawującą bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę, lub w imieniu której są nawiązywane stosunki gospodarczelub jest przeprowadzana transakcja okazjonalna, a w tym:

I. w przypadku klienta będącego osobą prawną inną niż spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym podlegającym wymogom ujawniania informacji wynikającym z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadającym im przepisom prawa państwa trzeciego:

  • osobę fizyczną będąca udziałowcem lub akcjonariuszem spółki, której przysługuje prawo własności więcej niż 25%. ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
  • osobę fizyczną dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osobę fizyczną sprawująca kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji spółki,lub łącznie dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie spółki, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
  • osobę fizyczną sprawująca kontrolę nad spółką przez posiadanie w stosunku do niej uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2019 r. poz. 351), lub
  • osobę fizyczną zajmującą wyższe stanowisko kierownicze w organach spółki w przypadku udokumentowanego braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych ww. oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;

II. w przypadku klienta będącego trustem:

  • założyciela,
  • powiernika,
  • nadzorcę,
  • beneficjenta,
  • inną osobę sprawującą kontrolę nad trustem;

III. w przypadku klienta będącego osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, wobec którego nie stwierdzono przesłanek lub okoliczności mogących wskazywać na fakt sprawowania kontroli nad nim przez inną osobę fizyczną lub osoby fizyczne, przyjmuje się, że taki klient jest jednocześnie beneficjentem rzeczywistym;

Informacje podlegające zgłoszeniu do Rejestru obejmują:

1. dane identyfikacyjne spółek ww. wymienionych:

  • nazwę (firmę),
  • formę organizacyjną,
  • siedzibę,
  • numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
  • NIP;

2. dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółek:

  • imię i nazwisko,
  • obywatelstwo,
  • państwo zamieszkania,
  • numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
  • informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Pomimo tego, iż obowiązek zgłoszenia danych do Rejestru obowiązuje od kilku dni, można spotkać się już z głosami, iż przytoczona definicja beneficjenta rzeczywistego jest niejasna, szeroka i budzi wątpliwości interpretacyjne, np. w kontekście osób fizycznych posiadających udziały lub akcje uprzywilejowane w spółkach. Uwzględniając, że zgodnie z art. 153 ust. 1 uAML, podmioty obowiązane które nie dokonały zgłoszenia w ustawowym terminie, podlegają karze pieniężnej do kwoty 1.000.000,00 zł, kwestia prawidłowego ustalenia osób będących beneficjentami rzeczywistymi pozostaje zatem kluczowa dla zmniejszenia ryzyka w tym względzie.

Wspomniany termin do dokonania zgłoszeń dla spółek nowopowstałych wynosi wyłącznie 7 dni od chwili zarejestrowania spółki w rejestrze przedsiębiorców, natomiast dla podmiotów już zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynosi on 6 miesięcy od chwili wejścia w życie nowelizacji, tj. do dnia 13 kwietnia 2020 roku.

Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem w ustawowym terminie danych i zmian danych objętych wpisem do Rejestru, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji nie ponosi odpowiedzialności.

Zgłoszenia podmiotu można dokonać w formie elektronicznie wedle formularza udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Jeżeli mają Państwo pytania związane z Centralnym Rejestrem Beneficjentów Rzeczywistych lub też wątpliwości, co do kategorii podmiotów i danych, które powinny zostać w nim ujawnione – zapraszamy do kontaktu.

 

autor: Agata Szeląg
prawnik

 

Opinie zabezpieczające

Czym jest opinia zabezpieczająca

Polscy podatnicy mogą ubiegać się o wydanie opinii zabezpieczającej od lipca 2016 r. Wskazana instytucja wciąż jest jednak mało popularna wśród podatników. Tymczasem, uzyskanie opinii zabezpieczającej może być kluczowe dla zminimalizowania ryzyka podatkowego szeregu transakcji.

Cel wprowadzenia opinii zabezpieczających jest zwiększenie bezpieczeństwa transakcji lub operacji zawieranych lub wykonywanych przez podatników.

O opinię zabezpieczającą podatnik może zwrócić się wszędzie tam, gdzie zależy mu na uzyskaniu pewności, że podejmowane czynności nie będą uznawane przez organy podatkowego jako sztuczne i zmierzające do uniknięcia opodatkowania. W tym zakresie ogólny cel i kształt opinii zabezpieczających czyni je swego rodzaju interpretacjami indywidualnymi w zakresie unikania opodatkowania – po uzyskaniu opinii zabezpieczającej podatnik pozostaje chroniony (na podobnej zasadzie, jak ma to miejsce w przypadku interpretacji indywidualnej) przed zakwestionowaniem w stosunku do tej transakcji lub operacji klauzuli o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania1.

Opinie zabezpieczające tym jednak różnią się od interpretacji indywidualnych, że w ich przypadku ocenie i analizie podlega wyłącznie analiza stanu faktycznego, płynących stąd dla podatnika korzyści oraz tła i motywów jego działania2. Skoro opinia zabezpieczająca ma dotyczyć braku sztuczności działań podatnika, w opisanym stanie faktycznym podatnik powinien wykazać wszystkie okoliczności sprawy, które wskazują na to, że jego działania nie są sztuczne, a zatem, że inny podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych innych niż chęć osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu [art. 119c Ustawy Ordynacja Podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.)]3.

Po otrzymaniu opinii zabezpieczającej podatnik zyskuje pewność, że tak długo, jak nie zostanie ona uchylona lub zmieniona (co może nastąpić w wyjątkowych okolicznościach), transakcja ta nie może zostać uznana jako zmierzająca do uniknięcia opodatkowania. Wydanie opinii wyłącza bowiem możliwość wydania decyzji w sprawie unikania opodatkowania w zakresie objętym opinią, do dnia doręczenia uchylenia lub zmiany opinii zabezpieczającej [art. 119b § 1 pkt 2 OP].

Wydawane opinie zabezpieczające podlegają publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej Ministra Finansów, dzięki czemu podatnicy mają możliwość weryfikacji, czy w podobnych sprawach mogą liczyć na ich wydanie [art. 119zda § 1 i 2 OP].
Szef KAS wydaje zainteresowanemu opinię zabezpieczającą, jeżeli stwierdzi, że opisane we wniosku czynności nie stanowią unikania opodatkowania, a zatem że do korzyści podatkowej wynikającej z czynności nie ma zastosowania art. 119a § 1 OP4..

W przypadku stwierdzenia, że opisywane we wniosku transakcje lub operacje wiążą się z unikaniem opodatkowania, Szef KAS odmawia wydania opinii zabezpieczającej [art. 119y § 2 OP]. Odmawiając wydania opinii, Szef KAS musi wskazać, jakie okoliczności świadczą o tym, że do wskazanej we wniosku korzyści podatkowej wynikającej z czynności ma zastosowanie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Jest to ważne dla zainteresowanego, ponieważ przysługuje mu prawo do zaskarżenia odmowy wydania opinii do sądu administracyjnego.

Jak ubiegać się o opinię zabezpieczającą?

Opinie zabezpieczające wydaje wyłącznie Szef Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego [art. 119w § 1 OP]. Wniosek może przy tym dotyczyć zarówno czynności dokonanej, rozpoczętej lub planowanej [art. 119w § 3 OP].
Podobnie jak w przypadku interpretacji indywidualnych, zainteresowanym jest podmiot, który wykaże związek między czynnością (stanem faktycznym zawartym we wniosku) a potencjalnymi skutkami podatkowymi, w tym korzyściami podatkowymi, będącymi rezultatem czynności objętej wnioskiem5. O wydanie opinii może zwrócić się łącznie kilku zainteresowanych, z czym będziemy mieć do czynienia w przypadku kilku stron tej samej transakcji albo powiązanych ze sobą czynności. Zgodnie z art. 119w § 2 OP powiązani tą samą czynnością, która zostaje poddana pod ocenę organu podatkowego.
Wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej powinien zawierać dane istotne dla określenia podatkowych skutków czynności oraz zastosowania do tej czynności art. 119a § 1 OP, w tym w szczególności:

  1. dane identyfikujące wnioskodawcę;
  2. wskazanie podmiotów dokonujących czynności;
  3. wyczerpujący opis czynności wraz ze wskazaniem występujących pomiędzy podmiotami powiązań w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 11a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych;
  4. numer schematu podatkowego uzgodnienia albo wyjaśnienie, z jakich powodów faktycznych lub prawnych uzgodnienie nie podlegało zgłoszeniu celem nadania numeru schematu podatkowego;
  5. wskazanie celów, których realizacji czynność ma służyć;
  6. wskazanie ekonomicznego lub gospodarczego uzasadnienia czynności;
  7. określenie skutków podatkowych, w tym korzyści podatkowych, będących rezultatem czynności objętych wnioskiem, w tym również pośrednio uzależnionych od dokonania czynności;
  8. wskazanie innych czynności planowanych, rozpoczętych lub dokonanych, od których choćby pośrednio uzależnione jest osiągnięcie korzyści podatkowych;
  9. przedstawienie własnego stanowiska w sprawie.

Inaczej niż w przypadku interpretacji indywidualnych, do wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej może być załączona dokumentacja dotycząca czynności, w szczególności oryginały lub kopie umów lub ich projektów [art. 119x § 2 OP]. Przedstawienie szczegółowej dokumentacji Szefowi KAS pozostaje w interesie podatnika, bowiem pozwoli organowi podatkowemu na lepsze zrozumienie istoty transakcji i motywacji działania podatnika.

Opinie zabezpieczające powinny być wydawane niezwłocznie, jednak na wydanie podatnik może czekać nawet do sześciu miesięcy [art. 119zb § 1 OP. Podobnie jak w przypadku interpretacji indywidualnych tak i tu do terminu tego nie wlicza się okresu niezbędnego na zebranie dodatkowych wyjaśnień od zainteresowanego. Co więcej – w przypadkach uzasadnionych złożonością sprawy, w szczególności w razie zasięgnięcia opinii biegłego, termin, o którym mowa w art. 119zb § 1 OP, może być przedłużany, nie więcej jednak niż o 9 miesięcy [art. 119zb § 3 OP].

Wystąpienie z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej jest kosztowne. Wniosek podlega opłacie w wysokości 20 000 zł, którą należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku [art. 119zc § 1 OP]. Opłata od wspólnego wniosku zainteresowanych ulega zwiększeniu o 5000 zł od piątego i każdego kolejnego zainteresowanego.

Kto powinien wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej?

Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej powinni wystąpić podatnicy, którzy dokonują transakcji lub czynności, z którymi będą się dla nich wiązały określone korzyści podatkowe. Wszędzie tam, gdzie z podejmowanymi działaniami będzie wiązało się ryzyko zakwestionowania istoty transakcji na gruncie podatkowym opinia zabezpieczająca może stanowić dla nich zabezpieczenie przed działaniami organów podatkowych.
Wystąpienie z wnioskiem o wydanie opinii zabezpieczającej powinni rozważyć w szczególności podatnicy:

  1. planujący połączenie, podział lub przekształcenie lub znajdujący się w trakcie takich procesów;
  2. planujący dokapitalizowanie spółki lub podmiotu, zwłaszcza w drodze emisji akcji lub papierów wartościowych;
  3. dokonujący operacji z podmiotami powiązanymi, w tym zagranicznymi;
  4. realizujący inwestycje o znacznej wartości lub przystępujący do takich inwestycji.

Rozważając wystąpienie z wnioskiem należy oczywiście uwzględnić znaczny koszt uzyskania opinii. Stąd, rozwiązanie to pozostaje dedykowane podatnikom o znacznych obrotach i dokonujących plus planujących transakcje o dużej wartości.

Jak GLC może pomóc?

GLC zapewnia swoim klientom kompleksowe wsparcie w zakresie pozyskania opinii zabezpieczającej, wliczając w to przygotowanie wniosku o wydanie opinii oraz obsługę postępowania przed organem. Reprezentujemy naszych Klientów w postępowaniach sądowo-administracyjnych związanych z odmową wydania opinii zabezpieczającej.
Jeżeli chcecie Państwo zmniejszyć swoje ryzyko podatkowe i zabezpieczyć się przed skutkami prawnymi transakcji lub inwestycji – zapraszamy do kontaktu.


1por. L. Etel (red.), Komentarz do art. 119w Ustawy Ordynacja Podatkowa, LEX 2019/el.
2Por. H. Dzwonkowski, Komentarz do art. 119w Ustawy Ordynacja Podatkowa, Legalis 2019/el.
3Zwanej dalej: OP.
4por. L. Etel (red.), Komentarz do art. 119y Ustawy Ordynacja Podatkowa, Legalis 2019/el.
5Por, S. Babiarze (red.), Komentarz do art. 119w Ustawy Ordynacja Podatkowa, LEX 2019/el.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie kredytów frankowych

W dniu 3 października 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał Wyrok w sprawie C-260/18 Justyna Dziubak i Kamil Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG Oddział w Polsce. Wydany Wyrok pozostaje niezwykle ważny w perspektywie polskich kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt indeksowany we franku szwajcarskim.

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza, że:

  • sądy krajowe mogą unieważniać umowy kredytowe, ale powinny tu kierować się interesem kredytobiorcy i wybierać to rozwiązanie, gdy będzie korzystne dla konsumenta;
  • możliwe jest również dokonanie przewalutowania kredytu indeksowanego we franku szwajcarskim (tzw. „odfrankowienie”), jednak w tym wypadku sądy nie mogą kierować się swobodnie przepisami ogólnymi (których zastosowanie mogło być często niekorzystne dla konsumenta.

Trybunał Sprawiedliwości po stronie frankowiczów

We wskazanym Wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TS UE”) uznał, że jeżeli sąd krajowy stwierdzi nieuczciwy charakter warunku umownego, to jest on zobowiązany do odstąpienia od stosowania go, a wyjątek od tego zobowiązania jest przewidziany tylko wtedy, gdy konsument, po otrzymaniu informacji od tego sądu, nie zamierza powoływać się na nieuczciwy i niewiążący charakter warunku, wyrażając w ten sposób dobrowolną i świadomą zgodę na przedmiotowy warunek. Prawo Unii stoi na przeszkodzie utrzymywaniu w umowie nieuczciwych warunków, jeżeli ich usunięcie prowadziłoby do unieważnienia tej umowy, a sąd stoi na stanowisku, że takie unieważnienie wywołałoby niekorzystne skutki dla konsumenta, gdyby ten nie wyraził zgody na takie utrzymanie w mocy.

TS UE uznał, że abuzywna klauzula waloryzacyjna powinna być wyeliminowana z umowy z konsumentem. W przypadku gdy unieważnienie umowy jako całości naraziłoby konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, sąd krajowy ma prawo zaradzić unieważnieniu nieuczciwych postanowień znajdujących się w tej umowie poprzez zastąpienie przepisu prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub mającego zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę. Należy jednak wskazać, że w ocenie TS UE prawounijne stoi na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę.

Wyrok TS UE stanowi potwierdza również możliwość unieważniania umów o kredyt we franku szwajcarskim. W ocenie TS UE, prawo unijne nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy. Zdaniem TS UE prawo Unii nie stoi na przeszkodzie unieważnienia umowy o kredyt we franku szwajcarskim, jeżeli będzie to korzystne dla konsumenta.

Sąd krajowy nie może samodzielnie uzupełnić powstałej luki. Co jednak ważne, TSUE uznał za zasadne usunięcie z umowy klauzuli waloryzacyjnej i pozostawienie reszty umowy w mocy.

Co wyrok oznacza dla frankowiczów?

Wyrok TS UE stanowi potwierdzenie możliwości „odfrankowienia” kredytów frankowych lub stwierdzenia nieważności takiej umowy. TS UE podkreślił, że kredytobiorcy, którzy zawarli umowy o kredyt indeksowany we franku szwajcarskim mają prawo dochodzenie przed sądem krajowym:

  • przewalutowania kredytu w CHF na kredyt złotowy, z oprocentowaniem LIBOR; lub
  • unieważnienia Umowy (pod warunkiem, że jest to dla nich korzystne).

TS UE podkreślił bowiem, że z jednej strony skutki dla sytuacji konsumenta wynikające z unieważnienia umowy w całości, takie jak te, o których mowa w Wyroku TS UE z dnia 30 kwietnia 2014 r., w sprawie C-26/13 Kásler i Káslerné Rábai, należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a z drugiej strony, do celów tej oceny decydująca jest wola wyrażona przez konsumenta w tym względzie.

Dzięki Wyrokowi TS UE frankowicze zyskali instrument do obrony swojego stanowiska w Sądzi. Dotychczas banki często podnosiły, że po usunięciu nieuczciwych postanowień umownych odsyłających do kursów z tabel banków, możliwe jest zastosowanie było zastosowanie w tym miejscu art. 56 Kodeksu Cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), zgodnie z którym czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów. W przypadku zaakceptowania tego argumentu, wyeliminowanie zasad ustalania kursu do przeliczania wysokości rat skutkowało zastąpienie ich kursem średnim NBP czy rynkowym, co nie zawsze było korzystne dla kredytobiorcy.

Dzięki Wyrokowi TS UE Sądy nie będą mogły swobodnie zastępować postanowień umów o kredyt indeksowanych w CHF normami ogólnymi. Pozwoli to konsumentom na dążenie do unieważnienia albo „odfrankowienia” umowy kredytowej na zasadach, które będą dla nich możliwie najkorzystniejsze.

Tym samym frankowicze, którzy zawarli umowy indeksowane w CHF zyskali potwierdzenie możliwości walczenia w sądzie o zmianę kredytu na złotówkowy lub całkowite unieważnienie umowy (w zależności od tego, które rozwiązanie ocenią jako korzystniejsze). Ci kredytobiorcy, którzy już walczą w sądach z bankami mogą mieć większą nadzieję na to, że sądy rozstrzygną sprawę na ich korzyść. Wreszcie, Wyrok TS UE może stanowić podstawę do wznowienia postępowań, które prawomocnie zakończyły się na niekorzyść kredytobiorców.

Masz kredyt w CHF? Zależy Ci na jego przewalutowaniu z franka szwajcarskiego na kredyt w walucie polskiej (na „odfrankowieniu”) lub na unieważnieniu umowy indeksowanej we franku szwajcarskim? Skontaktuj się z nami, pomożemy Ci przygotować pozew w tym zakresie i będziemy reprezentować Cię w sądzie w toku sprawy.

Nowa definicja pierwszego zasiedlenia w ustawie o VAT od 1 września 2019 r.

Z dniem 1 września 2019 r. w ustawie o podatku od towarów i usług zmieniono definicję pierwszego zasiedlenia.

W nowym brzmieniu pierwsze zasiedlenie odnośnie nieruchomości następuje, gdy oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

  • wybudowaniu lub
  • ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowe.

Wskazać należy, iż dotychczasowa definicja pierwszego zasiedlenia była przedmiotem wielu sporów pomiędzy podatnikami, a organami podatkowym. Fiskus dotychczas stał na stanowisku, iż pierwsze zasiedlenie musi nastąpić w ramach czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Przykładowo – dostawa nieruchomości wybudowanej przez podatnika musiała być zawsze opodatkowana VAT,  ponieważ podatnik nigdy go nie wynąjał bądź nie wydzierżawił.

Z takim rozumieniem nie zgodził się m. in. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie C-308/16 Kozuba Premium Selection Sp. z o.o. orzekł:

„Artykuł 12 ust. 1 i 2 oraz art. 135 ust. 1 lit. j) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak będące przedmiotem postępowania głównego, które uzależniają zwolnienie z podatku od wartości dodanej w związku z dostawą budynków od spełnienia warunku, zgodnie z którym pierwsze zasiedlenie tych budynków następuje w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu. Wskazane przepisy tejże dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one, aby takie przepisy krajowe uzależniały owo zwolnienie od warunku, zgodnie z którym w wypadku „ulepszenia” istniejącego budynku poniesione wydatki nie mogą przekroczyć 30% początkowej wartości tego budynku, o ile rzeczone pojęcie „ulepszenia” jest interpretowane w taki sam sposób jak pojęcie „przebudowy” zawarte w art. 12 ust. 2 dyrektywy 2006/112, to znaczy tak, że odnośny budynek powinien być przedmiotem istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany jego wykorzystania lub w celu znaczącej zmiany warunków jego zasiedlenia”.

W uzasadnieniu ustawy nowelizującej wskazano, iż odstąpienie od powiązania pojęcia „pierwszego zasiedlenia” z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu będzie skutkować w niektórych wypadkach wcześniejszym pierwszym zasiedleniem budynku, budowli lub ich części (np. w przypadku, gdy ich oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi nie następowało w wykonaniu czynności opodatkowanych, albo gdy właściciel po ich wybudowaniu lub ulepszeniu wykorzystywał je na własne potrzeby, a w konsekwencji wpłynie na stosowanie zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a – wprowadzona zmiana wynika z konieczności zapewnienia zgodności wskazanego przepisu z dyrektywą interpretowaną w świetle wyroku C-308/16.

Co istotne, ustawa nie wprowadza zmian w art. 2 pkt 14 lit. b ustawy o VAT. Należy wskazać, że w wyroku w sprawie C-308/16, TSUE nie zakwestionował istniejącego w art. 2 pkt 14 lit. b ustawy o VAT warunku wiążącego istnienie ulepszenia z poniesieniem wydatków stanowiących 30% wartości początkowej.

Wskazać jednocześnie należy, iż z dniem 1 września 2019 r. w art. 43 ustawy o VAT uchylono ust. 7a o treści: Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

Uchylenie ust. 7a wynika z fakt, iż ustawodawca zmienił definicję pierwszego zasiedlenia. W sytuacji ulepszenia nieruchomości, pierwsze zasiedlenie nastąpi zawsze wcześniej (przed upływem 5 lat) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Copyright GLC

Strategia, realizacja, wsparcie Tomczak | Stanisławski