fbpx
+48 32 479 10 50

Jak poprawić wynik finansowy spółki w trakcie zamykania roku rozliczeniowego

Gdy klienci pytają mnie, jak szybko zmienić wynik finansowy spółki z ujemnego na dodatni, odpowiadam żartobliwie, żeby w znaku minus dopisali pionową kreseczkę. Ale podchodząc do tematu całkiem serio, możemy wykorzystać kilka sposobów zarządzania wynikiem finansowym, tak by bardziej odpowiadał oczekiwaniom właścicieli, wspólników i inwestorów. Ważne jednak, by zabrać się do tego z głową i działać zgodnie z prawem.

Prośby o doradztwo związane z kształtowaniem oczekiwanych wyników finansowych tradycyjnie pojawiają się pod koniec roku. Od szeregu firm, bez względu na rozmiar i branżę, otrzymuję pytania o możliwości dokonania grudniowych operacji, które wpłyną na ostateczny kształt wyniku bilansowego, a także umożliwią odroczenie zobowiązań podatkowych. Pomijając aspekt podatkowy, w zdecydowanej większości przypadków chodzi o poprawienie wyniku finansowego, który już niebawem będzie prezentowany na zewnątrz, głównie podmiotom i instytucjom finansującym działalność: inwestorom, akcjonariuszom, bankom.

Kreatywna księgowość na granicy prawa?

Kreatywność i pomysłowość przedsiębiorców i zarządzających przy tego typu operacjach nie mają granic.

  • „Panie Mariuszu, co Pan sądzi o tym, abyśmy grudniową produkcję potraktowali w całości jako produkcję w toku?”
  • „Może poprzesuwamy, tak w IV kwartale, koszty bezpośrednie na pośrednie, koszty sprzedaży czy zarządu na koszty wytworzenia?”
  • „Mam pomysł – wystawimy lewą fakturę sprzedaży na firmę znajomego – szuka kosztów, kasę oddamy mu pod stołem.”
  • „Poobracajmy tym co zalega nam na magazynie – sprzedamy to w grudniu, odkupimy w styczniu”
  • „Jaka ma wyjść inwentaryzacja, żeby było dobrze?”

To tylko część pomysłów i pytań. Realizacja części z nich byłaby nie tylko kreatywną księgowością, wykroczeniem, ale zwykłym przestępstwem (np. fałszowanie dokumentów w celu wyłudzenia kredytu).
Klientom w takich sytuacjach odradzam „drastyczne” metody. Zamiast tego proponuję rozwiązania, które są w pełni legalne lub względnie balansują na granicy legalności, ale które są zgodne z przepisami prawa i nie noszą znamion przestępstwa. Cześć rozwiązań jest możliwa do wdrożenia w okresie zamykania roku bilansowego, część jednak powinna być stosowania w trakcie roku lub w kolejnych latach obrachunkowych.

Poprawa wyniku netto pod koniec roku?

Co zatem można zrobić? Przykładami metod, których stosowanie w ciągu roku może realnie wpływać na wynik finansowy spółki, a także wysokość podatków należnych fiskusowi, są:

  • dostosowana do potrzeb firmy polityka rezerw, politykce rachunkowości, organizacja rachunkowości,
  • dopasowana polityka cen transferowych,
  • polityka w zakresie inwestycji w papiery wartościowe i inne aktywa jak np. nieruchomości,
  • zarządzanie pracami rozwojowymi.

Działania takie wymagają jednak świadomego planowania finansowego w przedsiębiorstwie, co niestety nie jest normą w wielu polskich małych i średnich firmach.
Sposobami na zmianę wyniku w ostatnich miesiącach roku mogą natomiast być:

  • stosowanie jednorazowych transakcji rozliczanych z innymi, przyszłymi transakcjami z danym kontrahentem,
  • kapitalizacja remontów, uznanie uzasadnionej części kosztów jako modernizację lub wytworzenie środków trwałych,
  • stosowanie rozwiązań wynikających z zasady współmierności kosztów i przychodów.

Powyższe przykłady to tylko mała część technik, jakie pomagają zoptymalizować wynik netto spółki. Większość z nich wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, dostosowania do potrzeb firmy czy optymalizacji procesów biznesowych. Bardzo często metody te polegają na wykorzystaniu alternatywnych sposobów zarządzania kadrami, sprzedażą, zapasami, wydatkami czy środkami trwałymi. Warto więc o nich pomyśleć układając długoterminowe plany i prognozy finansowe oraz budżety na kolejny rok, albo jeszcze szerzej – budując strategię biznesową przedsiębiorstwa.

Tekst: Mariusz Jarosz

Kontroler finansowy – doradca w zarządzaniu finansami firmy

Wykorzystanie narzędzi controllingu może w znaczący sposób poprawić funkcjonowanie firmy. Coraz większa grupa właścicieli firm i osób zarządzających nimi ma tego świadomość.

W związku z tym, pomimo wielu obowiązków, przedsiębiorcy i managerowie starają się wdrożyć controlling, wytrwałe gromadzić oraz przetwarzać informacje i organizować pracę przedsiębiorstwa w oparciu o pozyskane dzięki controllingowi dane.

Czasami robią to samodzielnie, w oparciu o istniejący dział finansowy. Coraz częściej jednak korzystają z pracy specjalnie przygotowanych do tego osób – kontrolerów finansowych.

Rola kontrolera finansowego w przedsiębiorstwie

Kim zatem jest kontroler finansowy? Moim zdaniem kontroler finansowy to osoba, której głównym zadaniem jest wspomaganie kadry zarządzającej. Wspomaganie to polega na dostarczaniu odpowiednio przygotowanych informacji i sugerowaniu rozwiązań w różnych obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa. Co ważne – nie tylko w aspekcie finansów.
Kontroler finansowy to doradca, który czuje się odpowiedzialny za organizację i stara się prowadzić ją zgodnie z przyjętą wizją i strategią. Jeżeli, przykładowo, głównym celem firmy jest przetrwanie na trudnym rynku, to kontroler finansowy wskazuje, jakie działania należy podjąć by zwiększyć rentowność i poprawić płynność finansową, a jakie zaplanować, by za kilka miesięcy rozpocząć ekspansję rynkową.
W mniejszych podmiotach kontroler finansowy bardzo często pełni rolę dyrektora finansowego lub jest jednym z dyrektorów operacyjnych odpowiedzialnych np. za zarządzanie produkcją i dbającym o wynik operacyjny lub osobą odpowiedzialną za marketing i dbającą o poprawę wyników sprzedaży.

Obowiązki kontrolera finansowego

Zadania kontrolera finansowego wybiegają poza obszar wyłącznie związany z rachunkowością zarządczą. Muszą być dopasowane do potrzeb danego przedsiębiorstwa. Najczęściej jednak są nimi:

  • opracowywanie prognoz, planów, strategii i budżetów wraz z kontrolą ich realizacji;
  • planowanie i monitorowanie płynności finansowej;
  • przygotowywanie zestawień i raportów (kadrowych, księgowych, finansowych, produkcyjnych, handlowych, magazynowych czy rozrachunkowych);
  • opracowywanie i wdrażanie systemów raportowania i obiegu informacji;
  • planowani i kontrolowanie działań inwestycyjnych;
  • optymalizowanie kosztów, analizowanie rentowności;
  • sterowanie wynikiem finansowym;
  • opracowywanie biznesplanów;
  • współpracowanie w podmiotami zewnętrznymi jak instytucje finansujące działalność;
  • wspomaganie księgowości (tworzenie kalkulacji, naliczanie odchyleń, tworzenie rezerw, rozliczanie dotacji, konsolidowanie sprawozdań).

Oczywiście zakres tych zadań jest dostosowany do wielkości przedsiębiorstwa, jego struktury organizacyjnej, liczby dokonywanych transakcji, obrotów, a także celów biznesowych firmy. Najczęściej również zmienia się wraz z kierunkiem jej rozwoju i dynamiką rynku, na którym działa podmiot gospodarczy.

Cechy kontrolera finansowego

Kontroler finansowy, ze względu na mnogość potencjalnych obowiązków zwykle posiada doświadczenie w księgowości (lub jest księgowym), a pierwszych szlifów nabiera jako analityk finansowy. Osobie kontrolera finansowego stawia się szereg wymagań, dlatego niezbędnymi cechami i umiejętnościami przy wykonywaniu tego zawodu są:

  • doświadczenie w zarządzaniu finansami, rachunkowości finansowej i zarządczej;
  • szeroka wiedza biznesowa;
  • umiejętność budowania, zarządzania i pracy w zespole;
  • komunikatywność;
  • wiedza z zakresu IT (umiejętność zarządzania informacją biznesową, wykorzystywania narzędzi technologicznych, doskonała znajomość arkuszy kalkulacyjnych, sposobów pozyskiwania informacji z baz danych, posługiwanie się narzędziami klasy Business intelligence);
  • znajomość zagadnień związanych z marketingiem i sprzedażą;
  • znajomość procesów produkcyjnych i logistycznych;
  • zdolności analityczne, spostrzegawczość i kreatywność;
  • odporność na stres i umiejętność pracy pod presją czasu;
  • samodzielność i zaangażowanie w powierzone projekty.

Miejsce kontrolera finansowego w strukturze firmy

Kontroler finansowy to bardzo często specjalista, którego głównym zadaniem jest zbudowanie komórki controllingu, wdrożenie i rozwijanie odpowiednich narzędzi oraz zorganizowanie zespołu osób odpowiedzialnych za regularne opracowywanie informacji zarządczych. Sama komórka controllingu może być nadrzędną lub włączoną do innych pionów (jak pion finansowy). Najczęściej jest ona jednak komórką samodzielną, która wspiera pozostałe wydziały. Dzięki temu możliwym staje się outsourcing controllingu, w którym projektowy charakter pracy kontrolera finansowego pozwala pominąć konieczność, często bardzo kosztownego, stałego zatrudnienia osoby posiadającej wymienione wcześniej kompetencje.

W takim modelu zewnętrzny kontroler finansowy buduje i nadzoruje system controllingu oraz realizuje okresowo projekty wymagające specjalistycznej wiedzy, a prace bieżące powierza się osobom, wobec których stawia się mniejsze wymagania (jak analitycy finansowi). Szczególnie w małych i średnich podmiotach optymalnym rozwiązaniem może być zatrudnienie zewnętrznego kontrolera finansowego, osoby lub wyspecjalizowanej firmy umiejscowionej poza strukturami przedsiębiorstwa. Podmioty te zwykle potrzebują na kilkumiesięczny okres kogoś, kto przyjrzy się firmie, zaproponuje usprawnienia i pomoże je wdrożyć oraz wesprze, gdy pojawią się nowe wyzwania. Wynika to głównie z tego, że przedsiębiorcy zaczynają myśleć o controllingu dopiero, gdy stosowany od lat model organizacyjny przestaje działać.

Tekst: Mariusz Jarosz

Copyright GLC

Strategia, realizacja, wsparcie Tomczak | Stanisławski